 | Polska › woj. śląskie › powiat zawierciański › Pilica › ul. Zamkowa › Zespół pałacowo-parkowy › Fortyfikacje bastionowe |
3 maja 2016 , Zamek w Pilicy - fragment murów obronnych. Przy prawej krawędzi zdjęcia kurhan powstańców 1863 roku.
|
Na stronie od 2009 wrzesień
16 lat 6 miesięcy 26 dni |
Fortyfikacje bastionowe wzniesiono na planie prostokąta o wymiarach 300 x 170 m. W narożach umieszczono cztery bastiony uzupełnione o bastiony na dłuższych bokach, które podobnie jak kurtynowe wały ziemne oblicowano kamiennym murem. Ponadto w bastionach istniały sklepione lochy. Dodatkowo fortyfikację otaczała fosa napełniana wodą sprowadzaną rurociągami z Podzamcza lub Ogrodzieńca. Jej ślady są widoczne do dziś od pólnocnej i zachodniej strony założenia, szczególnie w okolicy pierwotnej bramy wjazdowej. Obecny wygląd fortyfikacji, z okładziną z cegły i eklektycznymi wieżyczkami na narożach bastionów, należy przypisać Leonowi Epsteinowi, który dokonał takiego urozmaicenia fortyfikacji w 1876 r. Południowo-wschodnia kurtyna oraz obydwa wschodnie bastiony zlikwidowano w XVIII w. w związku z założeniem parku przypałacowego. Ocalałe do dziś znajdują się częściowo na terenie silnie zadrzewionym, a najlepiej widoczne są zachowane na odkrytym odcinku północno-zachodnim. W pobliżu bramy znajduje się tablica, upamiętniająca miejsce masowych egzekucji dokonywanych przez hitlerowców w latach 1940-1944 na Polakach i Żydach. Nieopodal, w fosie widoczny jest kopiec powstańczy z krzyżem, usypany ku czci nieznanych z nazwiska powstańców styczniowych, których ciała (wg ustnego przekazu) złożono w tym miejscu.
Zespół pałacowo-parkowy tworzą: pałac z oficynami, bastionowe fortyfikacje, park, wozownia, Kurhan powstańców, fontanna, glorieta.
W 1570 r, dobra pilickie od Jana Pileckiego kupił Filip Padniewski dla swego brata, kasztelana oświęcimskiego Wojciecha, który rozpoczął budowę pałacu w Pilicy i w 1620 r. przeniósł się tu ze Smolenia. Budowla Padniewskiego mogła być zlokalizowana w miejscu wcześniejszego obiektu o nieznanej jeszcze funkcji. Odsłonięto jego fundamenty w czasie niedawno prowadzonych badań. Pałac Padniewskiego był budowany w stylu renesansowym. Budowę kontynuował kolejny właściciel, Jerzy Zbaraski. Z jego inicjatywy w pierwszej poł. XVII w. powstała w Pilicy budowla w kształcie włoskiej willi z arkadowym portykiem i największym w Polsce wnętrzem budowli tego typu. Po Zbaraskich właścicielem Pilicy został Konstanty Wiśniowiecki, później Warszycki.
Sam obiekt mieszkalny nie miał charakteru obronnego. W 1655 r. fortyfikację razem z willą zdobyły wojska szwedzkie, ale Warszycki wkrótce ją odebrał. Kolejna właścicielka Pilicy (1 poł. XVII w.), Maria z Wesselów królewiczowa Sobieska, żona króla Jana III rozpoczęła przebudowę pałacu. Dzieło to kontynuował jej bratanek, Teodor Wessel, który założył też 10-hekarowy park na wzór francuski. Kolejnych przeróbek dokonali w 1853 r. Christian August Moes i w 1876 r. - Leon Epstein. Ten ostatni obłożył część fortyfikacji wykładzinami z cegły i ozdobił eklektycznymi wieżyczkami. W latach 1906-1945 pałac należał do rodziny Arkuszewskich.
Tuż po wojnie mieścił się tu dom dziecka, a w latach 1957-1985 Państwowy Młodzieżowy Zakład Wychowawczy. Od 1985 r. trwa remont połączony z badaniami archeologicznymi przynoszącymi istotne odkrycia.