Sierpowo

Znaleziska archeologiczne dowodzą, iż tutejsze okolice zamieszkiwała ludność kultury pomorskiej w II połowie VI wieku p.n.e. Krzyżacy kolonizując południową część komturii człuchowskiej założyli tu wieś-ulicówkę. Zasadźca Jakub Bernkowa w roku 1352 otrzymał od komtura człuchowskiego Rudolfa Hake 71 włók. W dokumencie lokacyjnym jest zapis dla kościoła 4 włók ziemi. Podstawowymi uprawianymi zbożami było żyto, owies, jęczmień, bowiem tym ziarnem mieszkańcy uiszczali daninę. Niestety, wieś była biedna i kmiecie nie byli w stanie wywiązać się z nałożonych danin. W roku 1381 zwrócili się z prośbą do komtura człuchowskiego Konrada Wallenroda o zmniejszenie obciążeń, uzasadniając swoją prośbę, że żyją w skrajnej nędzy. Czy prośba ówczesnych mieszkańców Sierpowa została uwzględniona, nie wiadomo. Po pokoju toruńskim w 1466 roku Sierpowo było własnością szlachecką. W drugiej połowie XVI wieku wieś miała kilku właścicieli: najwięcej ziem posiadał ród Bornów herbu Dolina – 39,5 łanów. Natomiast B. Doręgowski herbu 2 Trąby 14 łanów. Bornowie zwiększyli w roku 1552 swój stan posiadania, kiedy król Polski Zygmunt August nadał Melchiorowi Bornowi bagna nazywane Brzozowe Błoto. Jeden z Bornów w połowie XVII wieku część swego majątku sprzedał Teodorowi Wollschlegerowi, który tym się zapisał w dziejach wsi, że za jego czasów wolny chłop Michał Kumerow przed sądem złożył przysięgę, że z żoną i dziećmi oddaje się w poddaństwo. Nie wiadomo, czy Wollschleger był dobrym panem dla poddanych, czy też zdecydowały o tym inne względy. W drugiej połowie XVI wieku reformacja dotarła do Sierpowa. Protestantyzm znalazł szybko licznych zwolenników. Piotr Born sprowadził do wsi pastora Ludolfussa. Kościół katolicki zamieniono na zbór protestancki. Parafia protestancka pomimo kontrreformacji przetrwała. Właściciele wsi jak też poddani nie powrócili już do katolicyzmu. Sierpowo w czasach Prus Królewskich przechodziło różne koleje losu. Zmieniali się częściowo właściciele, ale najwięcej ziem posiadali nadal Bornowie. Z nimi też związany jest rzadko występujący na tych ziemiach zajazd szlachecki. W roku 1717 Jan Born zmuszony był bronić swojej posiadłości przez 4 tygodnie przed zajazdem szlachcica Kleista, ze zwolennikami i 50 ludźmi najechał na siedzibę Borna. W drugiej połowie XVIII wieku Sierpowo znajdowało się w całości w rękach rotmistrza Borna. Po pewnym czasie sprzedał on swój majątek, (do którego należał też młyn na rzece Gwdzie i bagna rozciągające się na wschód od rzeki) Ignacemu Grabowskiemu. Po uwłaszczeniu w pierwszej połowie XIX wieku część ziem trafiła w ręce chłopów, którzy powiększyli gospodarstwa po parcelacji części junkierskiego majątku w roku 1856. Z opracowania F. Jacobsona z roku 1868 wiadomo, iż wieś dzieliła się na Sierpowo i Sierpowo Młyn. Areał gruntów: własność chłopska 3250,69 mórg, posiadłość ziemska 2901,58 mórg. Sierpowo liczyło 106 budynków i 413 mieszkańców, w tym katolików 3 osoby. W osadzie Sierpowo Młyn – areał gruntów 827,12 mórg, 7 budynków, mieszkańców 19. Szkoła w Sierpowie powstała w drugiej połowie XVIII wieku, krótko przed pierwszym rozbiorem Polski. Mieściła się w starej chacie, w której dzieci uczyły się do czasu wybudowania nowej szkoły w roku 1893. Do roku 1945 nazwa wsi Breitenfelde, nazwa przejściowa Dobrepole, od roku 1946 Sierpowo. Po wojnie wieś Sierpowo administracyjnie należało do gminy Cierznie. W roku 1954 zbór protestancki przejęli katolicy. Kościół wyświęcono 21 września tego samego roku. W roku 1954 po przeprowadzonej reformie administracyjnej w Sierpowie utworzono Gromadzką Radę Narodową, która obejmowała wsie: Sokole, Domisław, Krzemieniewo. W roku 1971 GRN została zlikwidowana, wsie włączono do gromady Czarne. Od 9 grudnia 1972 w gminie Czarne. W roku 1970 w Sierpowie mieszkało 280 osób. Areał gruntów w roku 1971 – ogółem 655 ha, w użytkowaniu PGR 364 ha, rolników indywidualnych 291 ha. W latach siedemdziesiątych działała Międzykółkowa Baza Maszynowa, szkoła podstawowa, sklep, klub „Ruch”, biblioteka.

Źródło: T. Gasztold, W i M. Zybajło, Miasto I Gmina Czarne. Zarys Dziejów, Wyd. Zarząd Gminy Czarne, Towarzystwo Miłośników Ziemii Człuchowskiej, Czarne - Człuchów 2001