Kolorujstarsze
nowsze
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 9 głosów | średnia głosów: 5.87
 | Polska › woj. lubelskie › Lublin › Śródmieście › pl. Litewski › Lubelskie Towarzystwo Naukowe |
15 października 2015 , Lublin. Dawny pałac Czartoryskich obecnie siedziba Lubelskiego Towarzystwa Naukowego.
Skomentuj zdjęcie
|
Na stronie od
0 dni |
Dodane: 8 czerwca 2016, godz. 23:35:02
Autor zdjęcia: Wincenty Miros
Rozmiar: 1600px x 981px
Aparat: DSC-HX20V
1 / 250sƒ / 3.2ISO 1004mm
4 pobrania 930 odsłon 5.87 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Wincenty Miros
Obiekty widoczne na zdjęciu
 |
pałace
|
Lubelskie Towarzystwo Naukowe
więcej zdjęć (38)
Architekt: Tylman z Gameren
Atrakcja turystyczna
Zbudowano: 2 poł. XVII w.
Dawniej: Pałac Czartoryskich
Zabytek: A/225 z 14.02.1967; A/588 z 10.04.1972
Pałac Czartoryskich – znajduje się we wschodnim narożniku Placu Litewskiego w Lublinie. Został wybudowany w stylu barokowym, w drugiej połowie XVII wieku, według projektu Tylmana z Gameren. Jest to średniej wielkości gmach z wmurowanymi w fasadę krużgankami i przepięknym portykiem nad wejściem.
Pierwszymi właścicielami obiektu była rodzina Lubomirskich. Za inwestora uważa się Jerzego Sebastiana Lubomirskiego, potem dwór przejął jego syn – Stanisław Herakliusz, a następnie posiadłość przeszła w ręce Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej, która w latach 1725-1728 przy współpracy z architektem Franciszkiem Mayerem z Moraw przeprowadziła przebudowę obiektu.
W roku 1731 Pałac przeszedł w ręce Czartoryskich poprzez małżeństwo Marii Zofii Sieniawskiej, wdowy po Stanisławie Dönhoffie z Augustem Aleksandrem Czartoryskim, wojewodą ruskim. Związani z Puławami Czartoryscy nie mieszkali w Lublinie, traktowali posiadłość jako jeden z wielu pałaców, powierzając go opiece kolejnym rezydentom.
Ostatnimi właścicielami z rodu byli Adam Kazimierz i Izabella z Flemmingów Czartoryscy, którzy w 1812 roku sprzedali pałac wraz z posesją sięgającą do Krakowskiego Przedmieścia notariuszowi departamentu lubelskiego, Marcinowi Łodzi – Kobylińskiemu. W następnych latach pałac i zabudowania, pozostając w rękach Kobylińskich były dzierżawione przez fabrykę tabaki i tytoniu. Z zapisków z lat 30. XIX wieku wynika, że mimo przemysłowej eksploatacji budynku przez fabrykę pałac nadal wyglądał imponująco. W roku 1860 posesję nabył warszawski bankier Leopold Kronenberg w celu dalszego prowadzenia fabryki. Jednak 6 lat później fabrykę zlikwidowano, a pałac przejęli nowi właściciele. Odtąd przez pewien czas będą się oni zmieniali niemal co kilka lata (Kazimierz i Ludwika z Wineckich Mazurkiewiczowie kupili pałac w 1869 roku, Noel Grünberg w 1875, Race Miller w 1877, Estera Cukier w 1888, Frajda Worman i Rywka Rozenbau w 1893, Eugenia z Baczyńskich Pniewska w 1893, w 1908 posesja stała się własnością Wiktora Michelisa, po którego śmierci odziedziczyła ją żona i jeszcze w latach trzydziestych była jej właścicielką). Powyższa sytuacja nie sprzyjała utrzymaniu budynku w dobrym stanie.
W czasie II wojny światowej pałac został poważnie uszkodzony. W 1939 roku w obiekt trafiła bomba, a w 1944 roku został zaprószony pożar przez uciekających Niemców. Na szczęście pożar nie wpłynął na układ wnętrz. Rok później rozebrano spalone mury przylegające do pałacu, plac uporządkowano i rozpoczęto odbudowę na postawie projektu architekta Czesława Doria-Dernałowicza, w wyniku której przywrócono pierwotny układ wnętrz, wprowadzono instalacje i podwyższono dachy. W odnowionym obiekcie urządzono Dom Turysty PTTK, co przyczyniło się do znacznej eksploatacji budynku. W 1973 roku pałac stał się siedzibą Lubelskiego Towarzystwa Naukowego. Po wykonaniu kapitalnego remontu budynku przywrócono mu jego reprezentacyjny charakter.
Pierwszymi właścicielami obiektu była rodzina Lubomirskich. Za inwestora uważa się Jerzego Sebastiana Lubomirskiego, potem dwór przejął jego syn – Stanisław Herakliusz, a następnie posiadłość przeszła w ręce Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej, która w latach 1725-1728 przy współpracy z architektem Franciszkiem Mayerem z Moraw przeprowadziła przebudowę obiektu.
W roku 1731 Pałac przeszedł w ręce Czartoryskich poprzez małżeństwo Marii Zofii Sieniawskiej, wdowy po Stanisławie Dönhoffie z Augustem Aleksandrem Czartoryskim, wojewodą ruskim. Związani z Puławami Czartoryscy nie mieszkali w Lublinie, traktowali posiadłość jako jeden z wielu pałaców, powierzając go opiece kolejnym rezydentom.
Ostatnimi właścicielami z rodu byli Adam Kazimierz i Izabella z Flemmingów Czartoryscy, którzy w 1812 roku sprzedali pałac wraz z posesją sięgającą do Krakowskiego Przedmieścia notariuszowi departamentu lubelskiego, Marcinowi Łodzi – Kobylińskiemu. W następnych latach pałac i zabudowania, pozostając w rękach Kobylińskich były dzierżawione przez fabrykę tabaki i tytoniu. Z zapisków z lat 30. XIX wieku wynika, że mimo przemysłowej eksploatacji budynku przez fabrykę pałac nadal wyglądał imponująco. W roku 1860 posesję nabył warszawski bankier Leopold Kronenberg w celu dalszego prowadzenia fabryki. Jednak 6 lat później fabrykę zlikwidowano, a pałac przejęli nowi właściciele. Odtąd przez pewien czas będą się oni zmieniali niemal co kilka lata (Kazimierz i Ludwika z Wineckich Mazurkiewiczowie kupili pałac w 1869 roku, Noel Grünberg w 1875, Race Miller w 1877, Estera Cukier w 1888, Frajda Worman i Rywka Rozenbau w 1893, Eugenia z Baczyńskich Pniewska w 1893, w 1908 posesja stała się własnością Wiktora Michelisa, po którego śmierci odziedziczyła ją żona i jeszcze w latach trzydziestych była jej właścicielką). Powyższa sytuacja nie sprzyjała utrzymaniu budynku w dobrym stanie.
W czasie II wojny światowej pałac został poważnie uszkodzony. W 1939 roku w obiekt trafiła bomba, a w 1944 roku został zaprószony pożar przez uciekających Niemców. Na szczęście pożar nie wpłynął na układ wnętrz. Rok później rozebrano spalone mury przylegające do pałacu, plac uporządkowano i rozpoczęto odbudowę na postawie projektu architekta Czesława Doria-Dernałowicza, w wyniku której przywrócono pierwotny układ wnętrz, wprowadzono instalacje i podwyższono dachy. W odnowionym obiekcie urządzono Dom Turysty PTTK, co przyczyniło się do znacznej eksploatacji budynku. W 1973 roku pałac stał się siedzibą Lubelskiego Towarzystwa Naukowego. Po wykonaniu kapitalnego remontu budynku przywrócono mu jego reprezentacyjny charakter.
pl. Litewski
więcej zdjęć (736)
Plac Litewski to plac w Lublinie, powstały w latach 20. XIX wieku celem urządzania parad wojskowych. Od jego pierwotnego przeznaczenia pochodzi jego dawna nazwa - Plac Musztry. Obecnie plac jest centralnym miejscem w Lublinie(...). Tereny dzisiejszego placu wpisują się w historię Lublina od wielu lat. W XVI wieku przez dzisiejszy plac prowadziła droga ku mostowi na Czechówce, do traktu na Warszawę. Wtedy to tereny te należały do Radziwiłłów[2], a w XVII wieku stały się własnością Józefa Karola Lubomirskiego, potem jego córki Marii Anny, żony Pawła Karola Sanguszki. Po Sanguszkach właścicielami placu byli Szepetyccy, a w roku 1801, na publicznej licytacji, nabył go Beniamin Finke i ofiarował rządowi.
Do 1818 r. teren, na którym znajduje się obecnie Plac Litewski, wykorzystywany był jako skład słomy. W 1819 r. przystąpiono do rozbiórki szpitala i kościoła bonifratrów, które zostały zbudowane w połowie XVIII wieku. W 1823 r. Jan Stompf dokonał gruntownej przebudowy placu oraz pałacu Poradziwiłłowskiego, który miał się stać siedzibą Komisji Województwa Lubelskiego. Powstały plac miał około 2 hektarów i otrzymał nazwę placu Musztry. Na części placu urządzono skwer, a na nim, na ziemnym wzniesieniu, stanął nowy Pomnik Unii Lubelskiej. Według tradycji, właśnie tutaj obradowała w 1569 r. szlachta polska i litewska przed zawarciem związku obu krajów. To zdarzenie zdarzenie upamiętniał murowany obelisk, który uległ zniszczeniu podczas rozbiórki kościoła Bonifratrów. Zgodę na wystawienie nowego pomnika uzyskał w 1826 r. u władz carskich ks. Stanisław Staszic. Klasycystyczną płaskorzeźbę przedstawiającą Polskę i Litwę zaprojektował Paweł Maliński. Sam obelisk został odlany z żelaza.
Później, w latach 1873-1876, na placu, w miejscu obecnej fontanny, władze carskie nakazały wystawić cerkiew pw. Podwyższenia Św. Krzyża. Budowla ta, obca architektonicznie w krajobrazie Lublina, otrzymała pięciokopułowy korpus główny oraz wysoką wieżę, na której umieszczono dzwon z rozebranego w 1852 r. kościoła św. Michała[3]. Po zajęciu Lublina przez Austriaków cerkiew zaadaptowano na kościół garnizonowy, a budynki wokół Placu stały się siedzibą władz Generalnego Gubernatorstwa. Sobór prawosławny na placu został rozebrany w 1925 r.
Tablica pamiątkowa na ścianie pałacu Poradziwiłłowskiego
Na placu Litewskim i wokół niego rozegrały się w roku 1918 kluczowe wydarzenia związane z przejmowaniem władzy od Austriaków i tworzeniem się Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej. Do 2 listopada pałac Poradziwiłłowski przy placu Litewskim był rezydencją gubernatora, a 7 listopada stał się siedzibą gabinetu Ignacego Daszyńskiego i odbyło się w nim pierwsze posiedzenie Rządu. Gmach dawnego Banku Państwa, w którym mieścił się klub oficerski, stał się miejscem zebrań oficerów, tutaj zapadały także decyzje dotyczące przejmowania władzy od okupanta. W nocy z 6 na 7 listopada, w budynku nieistniejącego obecnie hotelu „Wiktoria”, działacze Polskiej Organizacji Wojskowej internowali oficerów związanych z Radą Regencyjną Królestwa Polskiego, a po przeciwnej stronie placu, przy ul. Niecałej - Juliusza Zdanowskiego, komisarza Rady Regencyjnej w Lublinie[2].
Jeszcze w roku 1916, w ramach upamiętnienia 125 rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, na placu umieszczono kamień z adnotacją o uroczystościach. Obecna nazwa placu wykrystalizowała się w czasach II Rzeczpospolitej. W czasach okupacji nazwę placu zmieniono na Adolf Hitler-Platz, a po II wojnie światowej powrócono do nazwy plac Litewski. W 1945 r. zbudowano Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej, przedstawiający żołnierza z rozwianą chorągwią. Pomnik został zdemontowany w latach 90. XX wieku. W latach 50. XX wieku, po śmierci Stalina, plac nosił nazwę Józefa Stalina[4]. W 1974 wmurowano płytę Nieznanego Żołnierza i do dziś odbywają się tu uroczystości 11 listopada oraz 15 sierpnia. W 1971 r. wzniesiono pomnik upamiętniający 180. rocznicę Konstytucji 3 maja, a 10 listopada 2001 r. na placu Litewskim odsłonięto pomnik marszałka Piłsudskiego.
Na Placu Litewskim rośnie ogromna topola czarna. Według tradycji została ona posadzona w 1569 r. na pamiątkę uchwalenia Unii Lubelskiej. Drzewo to jest nazywane przez lublinian baobabem. Zimą mieści się pod nim lodowisko. Na środku placu, w miejscu po dawnym soborze prawosławnym, znajduje się obecnie murowana fontanna (...).
Do 1818 r. teren, na którym znajduje się obecnie Plac Litewski, wykorzystywany był jako skład słomy. W 1819 r. przystąpiono do rozbiórki szpitala i kościoła bonifratrów, które zostały zbudowane w połowie XVIII wieku. W 1823 r. Jan Stompf dokonał gruntownej przebudowy placu oraz pałacu Poradziwiłłowskiego, który miał się stać siedzibą Komisji Województwa Lubelskiego. Powstały plac miał około 2 hektarów i otrzymał nazwę placu Musztry. Na części placu urządzono skwer, a na nim, na ziemnym wzniesieniu, stanął nowy Pomnik Unii Lubelskiej. Według tradycji, właśnie tutaj obradowała w 1569 r. szlachta polska i litewska przed zawarciem związku obu krajów. To zdarzenie zdarzenie upamiętniał murowany obelisk, który uległ zniszczeniu podczas rozbiórki kościoła Bonifratrów. Zgodę na wystawienie nowego pomnika uzyskał w 1826 r. u władz carskich ks. Stanisław Staszic. Klasycystyczną płaskorzeźbę przedstawiającą Polskę i Litwę zaprojektował Paweł Maliński. Sam obelisk został odlany z żelaza.
Później, w latach 1873-1876, na placu, w miejscu obecnej fontanny, władze carskie nakazały wystawić cerkiew pw. Podwyższenia Św. Krzyża. Budowla ta, obca architektonicznie w krajobrazie Lublina, otrzymała pięciokopułowy korpus główny oraz wysoką wieżę, na której umieszczono dzwon z rozebranego w 1852 r. kościoła św. Michała[3]. Po zajęciu Lublina przez Austriaków cerkiew zaadaptowano na kościół garnizonowy, a budynki wokół Placu stały się siedzibą władz Generalnego Gubernatorstwa. Sobór prawosławny na placu został rozebrany w 1925 r.
Tablica pamiątkowa na ścianie pałacu Poradziwiłłowskiego
Na placu Litewskim i wokół niego rozegrały się w roku 1918 kluczowe wydarzenia związane z przejmowaniem władzy od Austriaków i tworzeniem się Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej. Do 2 listopada pałac Poradziwiłłowski przy placu Litewskim był rezydencją gubernatora, a 7 listopada stał się siedzibą gabinetu Ignacego Daszyńskiego i odbyło się w nim pierwsze posiedzenie Rządu. Gmach dawnego Banku Państwa, w którym mieścił się klub oficerski, stał się miejscem zebrań oficerów, tutaj zapadały także decyzje dotyczące przejmowania władzy od okupanta. W nocy z 6 na 7 listopada, w budynku nieistniejącego obecnie hotelu „Wiktoria”, działacze Polskiej Organizacji Wojskowej internowali oficerów związanych z Radą Regencyjną Królestwa Polskiego, a po przeciwnej stronie placu, przy ul. Niecałej - Juliusza Zdanowskiego, komisarza Rady Regencyjnej w Lublinie[2].
Jeszcze w roku 1916, w ramach upamiętnienia 125 rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, na placu umieszczono kamień z adnotacją o uroczystościach. Obecna nazwa placu wykrystalizowała się w czasach II Rzeczpospolitej. W czasach okupacji nazwę placu zmieniono na Adolf Hitler-Platz, a po II wojnie światowej powrócono do nazwy plac Litewski. W 1945 r. zbudowano Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej, przedstawiający żołnierza z rozwianą chorągwią. Pomnik został zdemontowany w latach 90. XX wieku. W latach 50. XX wieku, po śmierci Stalina, plac nosił nazwę Józefa Stalina[4]. W 1974 wmurowano płytę Nieznanego Żołnierza i do dziś odbywają się tu uroczystości 11 listopada oraz 15 sierpnia. W 1971 r. wzniesiono pomnik upamiętniający 180. rocznicę Konstytucji 3 maja, a 10 listopada 2001 r. na placu Litewskim odsłonięto pomnik marszałka Piłsudskiego.
Na Placu Litewskim rośnie ogromna topola czarna. Według tradycji została ona posadzona w 1569 r. na pamiątkę uchwalenia Unii Lubelskiej. Drzewo to jest nazywane przez lublinian baobabem. Zimą mieści się pod nim lodowisko. Na środku placu, w miejscu po dawnym soborze prawosławnym, znajduje się obecnie murowana fontanna (...).