Wrocławska fabryka samochodów Beckmannów - ojca, syna i wnuka.

Pierwsza i, póki co, ostatnia wytwórnia samochodów we Wrocławiu.

We Wrocławiu, przy ówczesnej ulicy Neuetauentzienstraße, pod nr 58/65 - dzisiejszej Kościuszki 124, pierwszego października 1882 roku, wrocławski przedsiębiorca Otto Beckmann, wcześniejszy producent armatury hydraulicznej, zakłada pierwszą na Śląsku firmę produkującą rowery, którą nazywa Erste Schlesische Velocipedfabrik. Niestety, Otto nie żyje długo, umiera w 1889 r., w wieku 48 lat, zaledwie 7 lat po utworzeniu swej fabryki. Interes przejmuje najstarszy syn Paul, który jeszcze za życia ojca eksperymentował z dwu i trójkołowymi pojazdami napędzanymi silnikami spalinowymi. Widać, że ojciec skutecznie temperował motoryzacyjne zapędy syna, bo w parę miesięcy po śmierci Ottona, Paul wywołuje ogromną sensacją - wyjeżdża na ulice Wrocławia swym pierwszym automobilem, zbudowanym na licencji lidera motoryzacyjnego tamtych czasów, francuskiej fabryki De Dion. Paul zmienia nazwę swego automobilowej manufaktury na Otto Beckmann&Co, Erste Schlesische Velociped- und Automobil-Fabrik, którą w 1904 zmienia z kolei na Otto Beckmann & Co, Motorwagen-Fabrik (w 1911 r. słowo Motorwagen zamienia ponownie na Automobil i tak już zostaje do końca istnienia przedsięwzięcia zawiadywanego przez rodzinę Beckmannów).

Fabryka zostaje rozbudowana, kolejne jej produkty bardzo się różniły od pierwszych automobilów, które bardziej przypominały bryczki bez koni - pasażerowie siedzieli na dwóch kanapach zwróceni twarzami do siebie, a moc licencyjnego, francuskiego, dwusuwowego, jednocylindrowego silnika wynosiła zaledwie 6,5 KM, co pozwalało na rozwinięcie prędkości pojazdu do aż 30 km/h. Wspomniany, pierwszy beckmann nazywał się Leichter Beckmann-Wagen (Vis-à-vis) i produkowany był do 1905 r. Kolejne wyroby są coraz doskonalsze, do wybuchu pierwszej wojny światowej fabryka opracowawszy własne silniki i skrzynie biegów, wyprodukowała aż 20 modeli samochodów, w tym wiele nowoczesnych, liczących się nie tylko na niemieckim rynku. Asortyment pojazdów, choć wypuszczanych w niewielkich seriach, obejmował samochody osobowe o nadwoziach typu np. sedan, coupé, samochody dostawcze, taksówki, ciężarówki, a nawet samochody sportowe. Wytwory Otto Beckmann & Co, Motorwagen-Fabrik cieszyły się dobrą sławą wskutek niezawodności i dobrych parametrów. Warto dodać, że przeszło 50 beckmannów pracowało w taborze miejskich taksówek Berlina. Wrocławska straż pożarna także używała pojazdów z tych zakładów. Paula Beckmanna uznaje się za wynalazce pasów bezpieczeństwa – pierwsze pasy, jeszcze skórzane, zamontowane były w prywatnym samochodzie właściciela (marki Voiturette z lat produkcji 1902-1905), by chronić trójkę jego dzieci.

Beckmann junior, obok zarządzania spółką, zajmował się propagowaniem motoryzacji, był niepodważalnym pionierem motoryzacji na Śląsku, jednym z założycielem śląskiego automobilklubu - Schlesische Automobil Club E. V - rok zał. 1901, jego maszyny brał y udział w wielu rajdach samochodowych: Wrocław – Wiedeń w 1902 r. (Qualitätsfahrt Breslau–Wien ), Wrocław – Frankfurt w 1904 r. (Zuverlässigkeitsfahrt Breslau–Frankfurt), a także w organizowanych od 1905 r. przez trzy kolejne lata, prestiżowych tzw. zawodach Herkomera (Herkomer-Konkurrenzen ), organizowanych przez monachijski automobilklub na długodystansowych, bo mających prawie 2000 km trasach. Załogi w pojazdach Beckmanna zajmowały zazwyczaj wysokie miejsca.

Samochody wrocławskiej fabryki, z oryginalnymi silnikami Beckmanna eksponowane były na wystawach w Berlinie, Lipsku i Frankfurcie, a przedstawicielstwa handlowe firma miała, poza ww. miastami, w Poznaniu, Monachium i Karlsruhe, także w Szwecji i nawet w Moskwie. Auta sprzedawane były jednak głównie na Śląsku, Pomorzu i w Prusach Wschodnich.

Upadek firmy nastąpił wraz z niespodziewaną, przedwczesną śmiercią Paula, który tak, jak jego ojciec Otto, opuścił ziemski padół w 48 roku życia, w 1914 roku, tuż na początku pierwszej wojny światowej. Miejsce pochówku ojca i syna nie są znane.

Trójka małoletnich dzieci nie miała zdolności prawnych, stąd kontrolę firmy przejął zarząd powierniczy, który wskutek restrykcji wojennych musiał wstrzymać produkcję ekskluzywnych i wytwarzanych w niezbyt dużej liczbie pojazdów.

foto

foto

Po wojnie, w latach 20. firma mająca już prawowitego spadkobiercę, wskutek boomu powojennej, powszechnej motoryzacji kreowanej przez wielkie wytwórnie, znalazła się na obrzeżu przemysłu samochodowego, a przez co, w trudnej sytuacji finansowej, nie bez przyczyny powojennej hiperinflacji. W 1926 r. syn Paula, mający po dziadku imię Otto, wstrzymuje produkcję, a w 1927 r. (wg Encyklopedii Wrocławia w 1928) fabrykę wraz z 150 pracownikami sprzedaje firmie Adam Opel AG.

Zakład przy Neuetauentzienstraße 58/65 staje się więc przedstawicielem Opla, w tym warsztatem napraw wyrobów tej firmy, a jej dyrektorem do upadku Festung Breslau, wg Deutsch Wikipedia, pozostaje ostatni właściciel Automobil-Fabrik, wnuk jej założyciela – Otto Beckmann, który przeżywszy wojnę, umiera w Niemieckiej Republice Federalnej w 1963 r. Wg Encyklopedii Wrocławia (by Wydawnictwo Dolnośląskie 2006) Otto Beckmann-wnuk do 1945 roku, pod szyldem Otto Beckmann&Co prowadzi przy Bruderstraße 21 (ob. ul. Pułaskiego) zakład naprawy swoich samochodów, a także przedstawicielstwo sprzedaży samochodów (jakich?) przy pl. Grunwaldzkim 30-32 (wg d. numeracji).

Po wojennej hekatombie, zabudowania dawnej fabryki Beckmannów zostały tyle na ile odbudowane, a w ich wnętrzu przez wiele dekad mieściło się przedsiębiorstwo dystrybucji prasy. W lutym 2014 r. do pomieszczeń dawnej fabryki wraca motoryzacja: wrocławska firma Auto Franpol, (d. Peugeot Franpol) która po przeprowadzce  z ul. Paczkowskiej, zaczęła tu serwisować i naprawiać samochody wrocławian. Historia jakby zatoczyła koło: pierwszy samochód, który opuścił wytwórnię przy ul. Kościuszki 124 napędzany był silnikiem francuskim – obecny gospodarz też zajmuje się wyrobami francuskiej motoryzacji.

Niechybną pamiątką, która dotrwała naszych czasów mimo ciężkich zniszczeń miasta, jest data 1889 zdobiąca portal wewnętrznej bramy d. fabryki Ottona Beckmanna.

Marki pojazdów produkowanych przez fabrykę Backmanna:

(PS to niemiecki odpowiednik naszego KM - konia mechanicznego).

Dane o wielkości produkcji, sprzedaży i eksporcie są nieznane – bezpowrotnie przepadły w czasie obrony miasta w 1945 r. Jedyna udokumentowana informacja pochodzi z Norwegii: w 1911 roku wyeksportowano tam pięć pojazdów marki Phaeton 21/45 PS. Do dziś w Oslo zachował się w prywatnym posiadaniu jeden egzemplarz ww. auta, pierwotnie wyeksportowanego do Szwecji.

Kontynuacja materiału przewidziana.

Opr. Festung, luty 2014 r.  

		mamik   Świetna robota! 2014-03-01 13:57:31 (12 lat temu)

			Neo[EZN]   do mamik: Nie wiedziałem do dziś, że we Wrocławiu produkowano samochody i to nie na czyjejś licencji tylko własne :) (dodałem możliwość wyboru stylu tabelki w edytorze i wykonałem drobne korekty żeby ładnie było widać tabelkę i tekst). 2014-03-01 16:44:03 (12 lat temu)

		ZPKSoft   Doskonały artykuł. Chyba niewielu z nas wiedziało o tej fabryce. 2014-03-01 19:06:08 (12 lat temu)

		Marek Kuliński   Z dużą ciekawością i przyjemnością przeczytałem ten ten artykuł. Nie miałem pojęcia o tym kawałku historii Wrocławia i motoryzacji. 2014-03-01 19:10:34 (12 lat temu)

		† Festung   Dziękuję za miłe słowa. Chcę przy okazji powiedzieć, że na temat wrocławskiej fabryki Becmanna wiedzy, jak na lekarstwo. Najbardziej intrygująca jest rzeczywista wielkość zakładu: dzisiejsze obiekty przeczą wielkości produkcji, proszę spojrzeć na tę miniaturkę ---> http://www.automotopedia.pl/pliki/grafika/male/531292094.jpg , Choć mikroskopijna, to widać, że interes Ottona był całkiem niemały. Szkoda, że tej miniaturki, z powodu niewielkich rozmiarów, nie sposób zamieścić na portalu. 2014-03-01 20:45:19 (12 lat temu)

			ZPKSoft   do † Festung: Z niecierpliwością będę czekać na kontynuację tematu. 2014-03-01 21:22:11 (12 lat temu)

		Machi   Mam pewne pytanie, otóż skoro firma została sprzeda Oplowi w 1928r., to czy miała z Oplem już wcześniej jakieś kontakty? Na podstawie znaczka chociażby można tak przypuszczać: http://fotopolska.eu/517171,foto.html http://i.istockimg.com/file_th...oto-19552257-old-opel-logo.jpg Bardzo podobne, wręcz ten sam schemat, motyw 2014-03-12 23:38:42 (12 lat temu)

			† Festung   do Machi: Podobny - fakt. Niestety, wobec braku źródłowych dokumentów, odpowiedź na pytanie o asocjacje z Oplem jest póki co, niemożliwa. Można jedynie spekulować, że firma Beckmanna miała jakiś swój udział w rozwoju i sukcesie fabryki Adam Opla. Gdy dowiem o czymkolwiek mogącym rozjaśnić historię wrocławskiej fabryki samochodów - na pewno napiszę. 2014-03-13 09:54:57 (12 lat temu)