To już lepiej jak leżały na kupie - mogli zrobić jakieś lapidarium w Parku Zachodnim i postawić je tak żeby było widać napisy a tak wszystko odwrócono "do góry d..." i napisów nie widać...

do Neo[EZN]: Ten projekt to porażka. Ale pomysł nie nowy, płyty z grobowców były już dawno wykorzystywane po wojnie w różnych miejscach miasta.

do Siloy: Największą porażką jest to, że to jest INSTALACJA ARTYSTYCZNA.

U mnie w czasie okupacji Niemcy utwardzali ulice macewami. Dopiero w 2010 roku zostały wydobyte spod ulic i powstało to .

do Siloy: Ale tak jak Piotrek wspomniał lepiej że zostały wykorzystane w taki sposób bo wcześniej były wywalone na wielkiej stercie i nikt się nimi nie interesował a kilka walało się wzdłuż ulicy Pilczyckiej .

do Rado-NDM: Niemcy mieli okazję zadbać o groby swoich bliskich, ale tego nie zrobili, a na nas zrzuca się winę za nagrobki. Są pragmatykami.
Na cmentarzu ewangelickim przy Krakowskiej w l. 60. odbył się mecz zainspirowany przez dzieci z Brochowa. Piłką była czaszka ludzka. Przerwałem ten mecz i nieźle oberwałem. Za kogo się biłem?

do Wacław Grabkowski: Hm nie ważne za kogo ale granie w piłkę ludzką czaszką to lekkie przegięcie wszak dziecko trzyletnie już rozumie co to jest .

do skrzypa: W tamtych czasach Brochów był dla mnie "dziki". Weszli jednak na teren naszych zabaw. Pomimo, że Niemcy chcieli spalić mojego ojca, a mojej matce wyrwali wszystkie zęby nie chowałem nienawiści. Tu chodzi o kulturę, która istnieje pomimo próby zniszczenia. Czaszka jako piłka to było okrucieństwo nieuświadomione. Walka z tymi z Brochowa odebrała mi odwagę na kilkanaście lat. Nie osądzam, znam ludzi stamtąd i są OK.

do Wacław Grabkowski: Zgadza się tak było jak my zaczęliśmy się w 1986 roku wprowadzać na Kolistą to dosłownie resztki drewnianych trumien i ludzkich kości walały się po całym osiedlu

do Wacław Grabkowski: U mnie Niemcy zniszczyli cmentarz żydowski razem z cmentarzem ewangelickim, który był obok.

do skrzypa: Ja bym je sam zakopał i zmówił modlitwę. Przecież jesteśmy jednym wysypiskiem śmierci, która wymyśla coraz to nowe sposoby umierania. Wszystko ulega rozpadowi...

do Rado-NDM: Oczywiście, Niemcy są cacy w kontaktach, ale kultura szwankuje, wydaje się, że Polacy są dla nich problemem, bo blokują im kontakty z Rosją. Mnie boli najbardziej, to że Żydzi nie dają świadectwa miłosierdzia Polaków i ich wielkiego serca do skrzywdzonych.

1. Artur Żmijewski (PL)
Tytuł: Bez tytułu



Projekt Artura Żmijewskiego polega na wykorzystaniu znalezionych płyt nagrobnych porzuconych obok cmentarza Żydowskiego, w miejscu gdzie dziś znajduje się Park Zachodni. Cmentarz ten został przekształcony w teren parkowy na mocy wydanej w 1948 roku instrukcji Ministerstwa Ziem Odzyskanych, pozwalającej na likwidację cmentarzy niemieckich w ramach akcji „odniemczania”. Znalezione płyty artysta ustawi na terenie sąsiadującym z Parkiem Zachodnim, jako pamiątkę wypartej przeszłości miasta. W jego akcie nie chodzi jednak o wybielanie historii, ale o wypełnienie dziur. Kilka innych bardzo zniszczonych płyt artysta potraktował jako materiał rzeźbiarski i swoją drobną interwencją rzeźbiarską postara się przywrócić ich znaczenie dla naszej zbiorowej pamięci. Cały zamysł, składający się z dwóch ”epizodów rzeźbiarskich” - jeden pomnikowy, drugi stricte rzemieślniczy - dotyczy pamięci tego, co wyrokiem władz komunistycznych zostało wyparte z historii miasta. Tym czymś jest wspólna różnym narodom pamięć o tragicznej historii miasta i jego mieszkańców, skądkolwiek by do niego nie przybyli.