Miejski Dom Kultury w Zgorzelcu (daw. Górnołużycka Hala Chwały, Górnołużycka Hala Pamięci, niem. Oberlausitzer Ruhmeshalle, Oberlausitzer Gedenkhalle) – monumentalna budowla w stylu neobarokowym (tzw. stylu wilhelmiński)  oraz neoklasycystycznym położona w Zgorzelcu blisko Nysy Łużyckiej. Budynek w zamyśle powstawał jako pomnik patriotyzmu i pamięci dwóch niemieckich cesarzy – Wilhelma I i Fryderyka III (pierwszych cesarzy zjednoczonych Niemiec). Budynek postanowiono nazwać "Górnołużycką Halą Chwały", ale używano też nazwy "Górnołużycka Hala Pamięci". Budowa obiektu została sfinansowana z dobrowolnych składek od ludności Górnych Łużyc. Projektantem, a zarazem budowniczym zabytku był mieszkający w Görlitz architekt Hugo Behr. Kamień węgielny został położony 18 października 1898 r. (rocznica urodzin cesarza Fryderyka III). Uroczyste otwarcie nastąpiło 28 listopada 1902 r. w obecności cesarza Wilhelma II. Rok później rozpoczęto organizację muzeum, którego otwarcie miało miejsce 1 czerwca 1904 r., i przyjęto nazwę "Kaiser-Friedrich-Museum". W muzeum zgromadzono miejskie zbiory sztuki, starodruki, militaria, zbiory numizmatyczne, eksponaty starożytne, a także przedmioty będące dziełem regionalnych artystów. Po II wojnie światowej zbiory muzeum zaginęły, zostały skradzione, a część trafiła do Wrocławia (obecnie w Muzeum Narodowym we Wrocławiu). Krótko po wojnie pojawił się pomysł, aby utworzyć dla ocalałych zbiorów "Muzeum Łużyckie". Jednak urzędnicy różnego szczebla przeznaczyli obiekt na "Powiatowy Dom Kultury", który swoją działalność rozpoczął 1 lipca 1948 r.

Dnia 6 lipca 1950 r. podpisano tutaj Układ Zgorzelecki dot. wytyczenia ustalonych już granic na Odrze i Nysie Łużyckiej. Dokument został podpisany przez premierów Polski i NRD – Józefa Cyrankiewicza oraz Otto Grotewohla. W maju 1975 r. w związku z reformą podziału administracyjnego państwa, nazwę zmieniono na "Miejski Dom Kultury". Obecnie w pomieszczeniach obiektu odbywają się próby oraz przedstawienia teatralne, zajęcia muzyczne, taneczne, językowe, plastyczne, fotograficzne, koncerty muzyczne oraz wystawy. Funkcjonuje tu również DKF "PoZa". Od 2000 roku odbywają się tu co jakiś czas wspólne posiedzenia rad miejskich Zgorzelca i Görlitz.

Jest budowlą łączącą charakter obiektu zabytkowego oraz pomnika. Łączna wysokość budynku wynosi 42 m. Kopuła zwieńczona koroną cesarską pokrywa na zewnątrz główne pomieszczenie budynku – właściwą Halę Chwały. Jej wysokość w świetle wynosi ok. 21 m, rzut poziomy to kwadrat o boku ok. 19 m. Od wewnątrz kopułę wieńczy dziewięć witraży (w tym jeden duży okrągły). Na wprost wejścia do holu znajdowały się, wykonane z białego marmuru, dwa posągi pierwszych cesarzy niemieckich: Wilhelma I i Fryderyka III o wys. 3 m każdy, autorstwa prof. Johannesa Pfuhla z Berlina (obecnie znajduje się tam lustro). Witraż zdobiący niszę znajdującą się za posągami zdobił wizerunek wschodzącego słońca. Po obu stronach rzeźb na marmurowych cokołach spoczywały odlane z brązu insygnia władzy cesarskiej. Prowadzące do niszy cesarskiej marmurowe schody mają po obu bokach szerokie balustrady, przyozdobione reliefami ulubionych kwiatów obu cesarzy – chabrami i fiołkami. Dwie duże metalowe lwice spoczywające po obu stronach schodów symbolizowały bronienie dostępu do cesarskich insygniów. W pomieszczeniu kopułowym stały, przed sześcioma filarami dźwigającymi galerię, popiersia niemieckich władców państw niemieckich wykonane z marmuru karraryjskiego, a mianowicie od schodów na lewo: król Saksonii Jan, wielki książę Fryderyk Badeński, król Bawarii Ludwik II, a na prawo: król Saksonii Albert, wielki książę Meklemburgii-Schwerina Fryderyk Franciszek II oraz król Wirtembergii Karol. W połowie wysokości schodów prowadzących na górne piętro, po obu stronach niszy cesarskiej, znajdują się dwie duże płaskorzeźby wykonane z brązu autorstwa Hugo Lederera, na lewo – "Mądrość i Siła", na prawo – "Wolność i Sprawiedliwość". Na piętrze znajdują się nad drzwiami ornamenty częściowo wykonane z piaskowca: w formie kartusza korona cesarska oraz "fantazja i tajemnicza prawda sztuki". Naprzeciwko niszy cesarzy, na górnym piętrze, są trzy duże nisze, w których znajdowały się posągi:  Bismarcka, Moltkego i Roona. Na zewnątrz w elewacji zachodniej znajduje się monumentalny portyk kolumnowy z tympanonem. Zewnętrzną szatę tej fasady tworzą dwie grupy rzeźb autorstwa Hugo Lederera z Berlina. Po lewej stronie schodów znajduje się wyobrażenie wojny, nad którym zamieszczono relief przedstawiający "okrucieństwa wojny". Po prawej stronie – pokój z reliefem "błogosławieństwa pokoju". Znajdujące się między nimi fryzy przedstawiają sceny składania hołdu Germanii przez Niemcy Południowe i Północne. Autorem ich jest Reinhard Schnauder z Drezna. Jest on także autorem: rzeźb Wiktorii – nad szczytem tympanonu i „Sztuki i historii” na froncie bocznym (północnym). Cztery duże emblematy umieszczone na fasadzie bocznej przedstawiają: handel i żeglugę, przemysł, sztukę i rzemiosło oraz rolnictwo.



Za Wikipedią:

Festung

Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).

Rzeka ma długość 854,3 km, z czego 742 km w Polsce. Powierzchnia dorzecza Odry obejmuje obszar 118 861 km² z tego 106 056 km² w Polsce.

Wypływa na wschodzie Czech, w Górach Odrzańskich w Sudetach Wschodnich, na wysokości 634 m n.p.m.; uchodzi do Roztoki Odrzańskiej, będącej zatoką Zalewu Szczecińskiego, w północno-zachodniej części Polski, przy północnej granicy miasta Police.

Największymi miastami nad Odrą są: Ostrawa w Czechach oraz Opole, Wrocław i Szczecin w Polsce.

Odra swoje źródło ma na południowo-wschodnim zboczu wzgórza Fidlův kopec w Górach Odrzańskich na wysokości 634 m n.p.m. Płynie przez Bramę Morawską, poniżej przez Śląsk. W górnym biegu pomiędzy Boguminem a ujściem Olzy na krótkim odcinku jest rzeką graniczną między Polską a Czechami, a w dolnym – od ujścia Nysy Łużyckiej (w km 542,4) stanowi granicę między Polską i Niemcami przez 161,7 km długości swojego biegu. Powyżej Gryfina we wsi Widuchowa, na 704,1 km biegu, Odra rozdziela się na dwa nurty – Odrę Wschodnią (która przechodzi w Regalicę do jeziora Dąbie) oraz płynącą przez centralne dzielnice Szczecina i omijającą od zachodu jezioro Dąbie – Odrę Zachodnią. W okolicy Szczecina, na Międzyodrzu, płynie już kilkoma korytami, z których główne to (oprócz Odry Wschodniej i Zachodniej) Duńczyca, Parnica i Święta. Odcinek rzeki w Policach utworzony przez połączenie Odry Zachodniej i wód wypływających z jeziora Dąbie poprzez Iński Nurt, Babinę aż do ujścia do Roztoki Odrzańskiej nosi nazwę Domiąży.

Północna część Odry Zachodniej, począwszy od północnego mostu Trasy Zamkowej w Szczecinie, należy do akwenu polskich morskich wód wewnętrznych.

Średni spadek rzeki w jej górnym biegu wynosi 7,2‰, poniżej Bramy Morawskiej spadek zmniejsza się do 0,33‰, a średni spadek na całej długości wynosi 0,74‰.

Dzięki uregulowaniu całego koryta Odra jest najdłuższą śródlądową drogą wodną w Polsce. Nazwana Odrzańską Drogą Wodną była żeglowna od ujścia Opawy. Po powodziach z 1997 - Powódź tysiąclecia oraz z 2010 jest żeglowna od Śluzy Koźle długość odcinka żeglownego zmniejszyła się z 761 km do 646 km. Skanalizowana od Kędzierzyna-Koźla do Brzegu Dolnego, była wykorzystywana przez kraje środkowoeuropejskie nie mające dostępu do morza.

Kanalizacja Odry odbyła się w dwóch etapach. Pierwszy zrealizowano w latach 1888 - 1897, skanalizowano wówczas odcinek od Koźla do ujścia Nysy Kłodzkiej, wybudowano 12 stopni wodnych ze śluzami komorowymi. Szybko jednak okazało się, że jest to niewystarczająca liczba i w latach 1907 - 1922 w ramach drugiego etapu powstało 10 kolejnych stopni.

W dorzeczu Odry znajduje się 7 elektrowni wodnych (największa w Brzegu Dolnym o mocy 9,7 MW).

Na Odrze funkcjonuje kilka przepraw promowych, w tym na terenie województwa lubuskiego w Milsku, Pomorsku, Brodach i Połęcku. W Bytomiu Odrzańskim i Brzegu Dolnym działa przeprawa promowa.

Powierzchnia dorzecza Odry obejmuje obszar 118 861 km² z tego 106 056 km² w Polsce, co stanowi 32,9% powierzchni kraju. Dorzecze wykazuje asymetrię na korzyść dopływów prawobrzeżnych. Jego najwyższym punktem jest wierzchołek Śnieżki (1602 m n.p.m.).

Największymi lewobrzeżnymi dopływami są rzeki wypływające w Sudetach, m.in. Opawa, Nysa Kłodzka, Bystrzyca, Kaczawa, Bóbr i Nysa Łużycka; wśród dopływów prawobrzeżnych wyróżnia się najzasobniejszy w wodę i najdłuższy dopływ Odry - Warta, poza tym m.in. Mała Panew, Barycz i Ina.

Kanały śródlądowe łączące się z Odrą:

* Kanał Gliwicki (prawy, 98 km rzeki, Kędzierzyn-Koźle)
* Kanał Odra-Sprewa (lewy, 553 km rzeki, Eisenhüttenstadt)
* Kanał Finow (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)
* Kanał Odra-Hawela (lewy, 667 km rzeki, Hohensaaten)
* Kanał Hohensaaten-Friedrichsthal (niem. Hohensaaten-Friedrichsthaler Wasserstraße, HoFriWa) (lewy, Odra Zachodnia, Hohensaaten)

Poprzez Wartę, jej dopływ Noteć i Kanał Bydgoski Odra posiada połączenie także z Wisłą.

Źródło [ Wikipedia]
Stare mapy rzeki Odry z 1896 roku można znaleźć na