Tradycja niemiecka przypisywała założenie wsi przedstawicielowi rodu von Adelsbach, członkowi dworu księcia Henryka Brodatego. Chodzi zapewne o rycerza Heynmanna de Adellungesbache, wrocławskiego i legnickiego dworzanina księcia Henryka. Najprawdopodobniej jednak jej powstanie należy wiązać z pobliskim zamkiem Cisy.
Jako wolne sołectwo wieś istniała już na pewno pod koniec XIII w.
W 1382 r. funkcjonowały w Strudze folwark i kościół, a majątek należał do von Ulricha von Schoff. Tenże wraz z żoną Elizabeth i spadkobiercami w osobach rycerzy Reincko, Ulricha, Ruperta i Petera ufundowali dla miejscowego kościoła pierwszy ołtarz. W 1400 r. jako właściciela wymienia się już Ulricha von Czettritz, ówczesnego pana na zamku Cisy. Według niektórych źródeł ok. 50 lat później, w 1453 r., za sprawą Abrahama von Czettritz powstała pierwsza rezydencja w Strudze. Do dzisiaj we fryzie heraldycznym nad głównym portalem istnieja herby Abrahama i jego żony Marii von Nimptsch. Kolejnymi dziedzicami byli Sigmund, a następnie Ulrich von Czettritz - szambelan króla Ludwika Jagiellończyka. On to prawdopodobnie odnalazł zwłoki króla po bitwie pod Mohaczem w 1526 r. Ulrich zmarł bezpotomnie w 1541 r., a wieś przeszła na własność jego brata Georga. Tenże z kolei przekazał ją swojemu synowi, Abrahamowi von Czettritz. Po jego śmierci panem Strugi został syn, także Abraham, jednak piszący się jako von Adelsbach. Za jego życia, w 1565 r. rozbudowano siedzibę, jak mówi legenda - z użyciem kamienia z zamku Cisy.
Kiedy i on zmarł w 1598 r., majątek objął brat, Hans Georg von Czettritz. Na nim zakończyła się ta linia Czettritzów. Sam Abraham wraz ze swoją żoną Magdaleną von Ratschin zmarłą w 1603 r. zostali pochowani w kościele w Strudze. W tej sytuacji Strugę odziedziczył Heinrich von Czettritz z Nowego Dworu (wałbrzyskiego) ożeniony w 1619 r. z Susanną von Gellhorn. On również zmarł bezpotomnie, toteż majątek przejął kolejny przedstawiciel rodu, tym razem Ernst Heinrich z Poniatowa. W tym czasie wieś stanowiła już ośrodek reformacji, a kościół parafialny przejęli ewangelicy. Rodzina von Czettritz pozostała właścicielami Strugi przez cały okres wojny 30 - letniej (1618 - 1648). Sześć lat po wojnie, 10 lutego 1654 r., zwrócono kościół katolikom, mimo że niemal nie było ich we wsi.
W 1669 r. jedyna córka Ernsta Heinricha, Maria Katharina wyszła za mąż za barona Sigmunda Heinricha von Bibran. Ich dobra obejmowały, oprócz Strugi, także wałbrzyski Biały Kamień i Cieszów. Maria Katharina zmarła w Strudze w 1718 r., a wieś objęła jej młodsza córka, baronowa Sophie Henriette von Bibran, żona hrabiego Rzeszy von Stollberg - Stollberg.
W 1694 r. wymieniano już dwie części wsi - Górną i Dolną Strugę (Ober i Nieder - Adelsbach). W tym czasie właścicielem Górnej Strugi był Hans Karl von Seherr - Thoß z Konar. Jego majątek obejmował m.in. 18 budynków gospodarczych. Hans Karl zmarł w 1708 r., a należącą do niego część wsi objął Johann Karl von Seherr - Thoß. Po nim, od 1723 r., właścicielem był Konrad Gottfried von Seherr - Thoß. Prawdopodobnie za jego kadencji pałac ponownie rozbudowano. W 1733 r. właścicielami górnej części wsi byli spadkobiercy Christiana von Kluge. 10 lat później założono tu szkołę ewangelicką.
Warto wspomnieć, że podczas wojny siedmioletniej, 6 lipca 1762 r., pod Strugą doszło do zwycięskiej potyczki austriackich oddziałów gen. Brentano z wojskami pruskimi.
W 1765 r. zarówno Górną jak i Dolną Strugę posiadał von Kluge. Od jego spadkobierców wieś odkupił baron Karl Ferdinand von Seherr - Thoß z Lesieńca. Po nim właścicielką została baronowa Maria Eleonora von Seherr - Thoß, żona gen. von Prittwitz. W 1779 r. Strugę Górną włączono w obręb dóbr w Strudze Dolnej, a należących w tym czasie do Karoline Sophie Tugenreich von Hohendorf.
Kolejne wzmianki o wsi pochodzą z czasów wojen napoleońskich. Otóż, 15 maja 1807 r. na polach przylegających do Ułańskiego Wzgórza doszło do bitwy pomiędzy wycofującym się spod Kątów Wrocławskich pruskim oddziałem majora Karla von Losthin, a naprędce zebranymi żołnierzami francuskiego generała brygady Charlesa Lefebvre`a, do którego dołączył stacjonujący w Strzegomiu polski pułk lansjerów Legii Polsko - Włoskiej (późniejsza Legia Nadwiślańska) dowodzony przez majora Piotra Świderskiego. Dla polepszenia narodowych odczuć należy dodać, że polscy ułani przeprowadzili brawurową szarżę, rozbijając oddziały pruskie. Tracąc 7 zabitych i mając 15 rannych wzięli w niewolę 30 oficerów i ok. 800 żołnierzy pruskich. Ponadto zdobyli 3 armaty i sporo innego uzbrojenia. Opis bitwy można przeczytać w "Popiołach" Stefana żeromskiego.
Wracając do historii wsi - w 1815 r. Struga należała zapewne do hrabiego von Kospott, jako że ten był gospodarzem goszczącej w pałacu księżnej Izabeli Czartoryskiej. W swoich pamiętnikach zapisała ona, że krajobraz piękny, a pałacowy salon imponuje. Niemniej gabinet obrazów nie przypadł naszej księżnej do gustu ...
W 1825 r. Struga nadal dzieliła się na część górną i dolną. Obie części należały w tym czasie do barona Karla von Richthofen. W 1870 r. majątek należał do wrocławskiego kupca Marcusa Schottländer.
Po II wojnie światowej w zespole pałacowym ulokowano PGR. Wieś straciła swoją funkcję letniskową, przestały działać gospody. Pałac stopniowo popadał w ruinę, aż wreszcie został opuszczony. Nie zrealizowano istniejących wówczas planów umieszczenia w nim sanatorium PKP, ani też zakładu rolno - spożywczego. Przez pewien czas prace zabezpieczające prowadził społeczny opiekun zabytków. W 2001 r. AWRSP sprzedała pałac prywatnym nabywcom.Obecnie, w pięknie wyremontowanej oficynie mieści się hotel z restauracją, a pałac powoli wraca do świetności.
Źródła : 1. M. Staffa - "Słownik geografii turystycznej Sudetów - Góry Wałbrzyskie, Pogórze Wałbrzyskie, Pogórze Bolkowskie". Wydawnictwi I-BIS. Wrocław 2005. 2. Historia wsi eksponowana w przejściu dzwonnicy kościoła p.w. Matki Boskiej Bolesnej w Strudze.
do Thor: Trzeba w edycji nacisnąć na brzeg tabelki aż się cała zaznaczy (podświetli) i wtedy nacisnąć na ikonkę środkowania tekstu. Już to zrobiłem w ramach weryfikacji i zadziałało (niezła robota z artykułem!).
