Wszystko o komunukacji miejskiej w Warszawie.

Cenne źródło: 

https://sh-tras...asywlatach.htm"

Potężny, cofnięty od ulicy gmach zajmujący narożnik ronda de Gaulle'a to dawny Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, a po 1989 r. - pierwsza siedziba giełdy, czyli miejsce ponownych narodzin polskiego kapitalizmu. Powstał w latach 1948-1951, zaprojektowany przez Wacława Kłyszewskiego, Jerzego Mokrzyńskiego i Eugeniusza Wierzbickiego. Pierwotnie nazywano go Wspólnym Domem PZPR, także dlatego że funduszy na budowę dostarczyła zbiórka publiczna prowadzona w całym kraju (wykupywano cegiełki na Dom Partii). Gmach reprezentuje socrealizm, ale z interesującymi wpływami modernizmu, a nawet art déco. Niewątpliwie cechuje go znacznie lepszy gust niż np. plac Konstytucji. Budynek ma plan czworoboku z obszernym dziedzińcem pośrodku. Wedle miejskich legend, nieodkryte do dziś, tajemne przejścia podziemne łączą go z Pałacem Kultury.

Źródło

Strona CBF br />


Decyzja o budowie gmachu partii zapadła 28 sierpnia 1946 roku. Argumentem za budową były szybko zwiększające się szeregi partii a co za tym idzie potrzeba stworzenia właściwych warunków dla kadry aparatu centralnego PPR a potem PZPR. Powołano Komitet Budowy Gmachu KC PPR z Franciszkiem Mazurem na czele. Komitet wyłonił Komisje Programową do realizacji projektu. Grunty pod gmach przejęto na początku 1947 roku. Sam konkurs ogłoszono 9 grudnia 1946 roku. Z wielu projektów wygrał nr & autorstwa Kłyszewskiego, Mokrzyńskiego i Wierzbickiego. By pozyskać fundusze zorganizowano akcje zbiórkową emitując tzw. "cegiełki" o różnych nominałach dla członków partii i nie tylko. Najciekawsze jest to, że akcji nigdy finalnie nie rozliczono. Wiadomo tyko, że w okresie 10.041948 - 31.12.1949 zebrano 55 608 345,48 PLN. Całkowity koszt budowy gmachu zamknął się kwotą 52 411 822,96 PLN - został oddany do eksploatacji w sierpniu 1952 r. Ciekawostki związane z budową - schody miedzy poziomem Nowego  Światu a parterem budynku pochodzą z mauzoleum Hundenburga. Latarnie i kinkiety są autorstwa warszawskiego metaloplastyka Hermansdorfera. Główne drzwi stalowe wyłożone blachą miedzianą to dzieło Tedeusza Szmalenberga (syna Antoniego znanego z innych realizacji). Ościeżnice wykonano z drewna dębowego, futryny okienne pochodziły ze Szwecji. Ręcznie kute kraty osłonowe wykonali francuscy komuniści pochodzenia polskiego. Materiał kamieniarski wnętrz pochodził z marmurołomów kieleckich. Wykorzystano także marmur karraryjski. Sciany zewnętrzne wyłożono piaskowcem z szydłowieckiego kamieniołomu "Pikiel". Całość budowy prowadziło Państwowe Przedsiębiorstwo Budowlane nr 13 ( dawniej Oppman i Kozłowski ). Dom Partii otrzymał pierwsze w Polsce ogrzewanie podłogowo - sufitowe autorstwa prof. Kozierskiego. W kotłowni zagościły duńskie kotły parowe "Dansk Stokor". Windy wykonała firma Elektrodźwig a centralę telefoniczną "Tesla". Gmach finalnie oddano do użytku w sierpniu 1952 r.

b/h