†

Elbląska Spółdzielnia Mleczarska

Na terenie położonym przy ul. Bema, zaraz nad rzeką Kumielą czynna była w latach 1875-1895 walcownia mosiądzu Friedricha Räubera (F. W. Messingwerk u. Drahtfabrik), należąca później do Emila Bocha pod nazwą Elbinger Messingwerk. Teren został przejęty przez powstałą w roku 1900 spółkę Elbinger Metallwerke G. m. b. H. należącą do firmy A. Selve & Co. z Altony - zakład specjalizował się w produkcji wyrobów z metali kolorowych, m. in. mosiężnych miseczek do łusek nabojowych dla fabryki amunicji w Spandau. Ze względów finansowych został zamknięty w 1912 r. i w tym samym roku zakupiony przez Hermanna Schrötera, który za pieniądze ze sprzedaży wojsku gruntów w Winnicy rozbudował zakład w latach 1913-1915 i przystosował do produkcji mleka, uruchamiając tu swój główny zakład produkcyjny - był to największy tego typu zakład na wschodzie Niemiec. W latach 1935-1936 mleczarnia uruchomiła własną elektrownię, a produkcja mleka odbywała się półautomatycznie. Po 1945 r. początkowo mieściła się tu Fabryka Maszyn i Aparatów Elektrycznych. W roku 1951 powstała tu Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska (od 1990 r. Elbląska Spółdzielnia Mleczarska, ESM). W 2010 roku ESM została przejęta przez firmę Spomlek z Radzynia Podlaskiego; wówczas cała produkcja mleczarska przeniesiona została do Młynar. Kompleks byłej mleczarni (który nabył deweloper z Ostródy) rozebrano w 2014 roku, a ostatni relikt po obiekcie - masywny komin - wysadzono w powietrze 28 marca 2015 r. Obecnie powstaje tu osiedle mieszkaniowe.

Źródła:
- C. Uffhausen, "Elbing", Berlin-Halensee 1929,
- Praca Zbiorowa, "Historia Elbląga" tom III cz. 2, Gdańsk 2001
-

http://www.portel.pl/artykul.php3?i=74772