Kościół św. Katarzyny

Kościół zamkowy i poewangelicki pod wezwaniem Świętej Katarzyny został zbudowany w pierwszej połowie XIII w., lub wcześniej w stylu gotyckim. Już w 1300 roku był wzmiankowany proboszcz Jan. W 1337 proboszcz Stefan Aleksandrowicz, kanonik krakowski zakupił ołtarz do kościoła.

W 1603 roku wnętrze kościoła zostało zniszczone pożarem, jednak w późniejszych latach odbudowane, w 1630 roku została oddana nowa krypta. W 1659 roku w pożarze miasta również zostało spalone wnętrze kościoła, zawaleniu uległa część sklepień oraz wieża i szczyt dachu. Odbudowa rozpoczęła się w 1661 roku przy znacznym wsparciu finansowym księcia Sylwiusza Nimroda wirtemberskiego. Dzięki jego pomocy powstała znaczna część wyposażenia kościoła, została naprawiona Krypta Książęca w 1674, w latach 1679 - 1680 został odbudowany szczyt zachodni i wieża, natomiast w 1684 dach został pokryty dachówką. Zostały przebite okna nad bocznymi nawami (1686) rok później została wykonana chrzcielnica, organy zbudowane w 1688 - 1689 roku przez Andrzeja Teusnera z Quedlinburga, zostały one zastąpione 1753 roku nowymi, zrobionymi przez Wilhelma Schefflera.

W 1765 roku kolejny pożar zniszczył górną część wieży i dzwony; po odbudowie wieża została pokryta dachem mansardowym, natomiast w 1821 roku zostały odnowione organy, a w 1934 firma SAVER z Frankfurtu nad Odrą wybudowała nowy 40-głosowy instrument.

Po roku 1945 został zdewastowany i ograbiony, wywieziono dużą część wyposażenia, łącznie z organami. Została zburzona przybudówka między nawą południową a zakrystią, używany jako magazyn. W 1982 został ponownie przejęty przez parafię rzymsko - katolicką w Bierutowie aktualnie nadal trwają prace remontowe oraz odtwarzanie wyposażenia. Nowe 8-głosowe orany wybudowała w 1986 roku firma Marcina Białkowskiego z Świeradowa Zdroju.

Jest to budowla orientowana, gotycka z barokowym wyposażeniem, murowana z cegły o układzie gotyckim, z przyporami, o trójnawowym, bazylikowym korpusie, z węższym prostokątnym prezbiterium. W północno zachodnim narożniku kwadratowa wieża, w południowo wschodniej części przy prezbiterium zakrystia. Wewnątrz sklepienia kolebkowo - krzyżowe i kolebkowe z lunetami, o ostrołukowym przekroju pod prezbiterium znajduje się krypta, jednak niedostępna, z XVI wieku. W zachodnim przęśle nawy głównej dwukondygnacjowy chór muzyczny, w nawie północnej loża książęca z 1679 roku i empora z 1689, manierystyczne, drewniane. Parapety dzielone są kolumnami zdobione snycerką, w płycinach z uszakami znajdują się herby księcia Kristiana Ulryka wirtemberskiego i jego żony Anny Elżbiety v. Anhalt - Bernburg oraz obrazy: "Hołd Trzech Króli", "Ofiarowanie Jezusa", "Chrystus Ukrzyżowany", "Matka Boska" i "Zwiastowanie". Na emporze znajdują się obrazy 11 apostołów, 12-ty zaginął. Otwory wejściowe w zachodniej ścianie nawy głównej i w nawach bocznych są ostrołukowe, wejście z prezbiterium do zakrystii jest portalem ostrołukowym profilowanym w XIV wieku. Okna są również ostrołukowe rozglifione w nawie głównej uskokowo, natomiast w ścianie południowej nawy głównej znajdują się dwa okna owalne.

Ołtarz główny jest barokowy z 1661 roku ufundowany przez księcia Sylwiusza Nimroda wirtemberskiego; architektoniczny, dwukondygnacyjny, w dolnej kondygnacji ujęty kolumnami oplecionymi winoroślą i uszakami z półfigurami aniołów. Obraz w ołtarzu głównym to "Ostatnia Wieczerza", w górnej kondygnacji to "Ukrzyżowanie", w zwieńczeniu tondo "Zmartwychwstanie". Przy ołtarzu znajduje się epitafium nadochmistrza dworu książęcego Rudolfa v.Crausse. Z nowego wyposażenia tryptyk Andrzeja Boruty z Krakowa, przedstawiający Matkę Boską Brzemienną, św. Maksymiliana Kolbe oraz błogosławioną Edytę Stein.

za :

http://www.bierutow.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&menu=28&strona=1