Cmentarz wojenny nr 14 w Cieklinie, zaprojektowany przez Johanna Jägera. Nekropolia posiada wyjątkową kompozycję, bowiem architekt starał się nie ruszać pierwotnych grobów, wobec czego stworzył tzw. kalwarię, łącząc 2 cmentarze odcinkiem około 1km drogi biegnącej obok masowych grobów rosyjskich. Nie każdy odwiedzający zdaje sobie sprawę (poprzez brak tabliczek informacyjnych) iż cmentarz ten składa się aż z 7 kwater.
Całość założenia związana jest z bitwą jaka się tu rozegrała. Na wzgórze Cieklinkę oraz sam Cieklin nacierała niemiecka 119 dywizja piechoty. Opór stawiły tu kaukaski III i X korpus, które wyprowadziły kontratak na rozciągniętą niemiecką lewą flankę. Pomimo początkowych sukcesów zostali zatrzymani. Po fiasku odbicia góry wycofali się do Cieklina i wywiesili białe flagi. Widząc to jednostki niemieckie pospiesznie ruszyły w kierunku wsi marszem nieubezpieczonym poprzez otwarte pola. Wtedy do niespodziewających się niczego Niemców otworzono ogień zadając im ciężkie straty. Po zdobyciu Cieklina rozwścieczeni Niemcy nie brali już żadnych jeńców...
Pierwszym miejscem od którego zaczyna się kalwaria jest kwatera na planie wielokąta numerowana jako 14F. Głównym elementem architektonicznym jest tutaj kamienna kapliczka, wewnątrz której znajdowały się kiedyś 2 witraże oraz tablica z inskrypcją (obecnie zamontowano tutaj 2 tablice, jedną w języku niemieckim, drugą w polskim - będącą tłumaczeniem tej pierwszej) o treści:
PRZEZ TEN LAS PRZESZŁA ŚMIERĆ
KOSZĄC SNOPY MŁODEGO ŻYCIA.
IDŹCIE JEJ ŚLADAMI I SIEJCIE NOWE SZCZĘŚCIE,
KTÓRYM WAS OBDARZYŁO SŁOŃCE POKOJU,
NA TYCH SAMOTNYCH WZGÓRZACH
BY KWIATAMI ZALŚNIŁO I WIOSNĄ DLA ŚWIATA.
Wokół kaplicy 4 rzędy pojedynczych grobów, a w głąb kwatery zbiorowe groby Rosjan. W tej części pochowano 18 żołnierzy niemieckich oraz 259 rosyjskich. Idąc dalej drogą mijamy 5 grobów masowych żołnierzy rosyjskich oznaczonych jako kwatery 14E, 14D, 14C, 14B i 14A. Każda z nich ma podobny kształt prostokątny z kamiennym niskim obramowaniem i drewnianym krzyżem. Każda otoczona drewnianym płotem sztachetowym. Spoczywają tu na poszczególnych kwaterach:
- 14E - 32 Rosjan
- 14D - 35 Rosjan
- 14C - 27 Rosjan
- 14B - 53 Rosjan
- 14A - 38 Rosjan
Droga biegnie dalej prowadząc nas do ostatniej kwatery oznaczonej jako 14. Pochowano na niej samych żołnierzy niemieckich w liczbie 83. Kwatery otoczone niskim kamiennym murkiem, na każdym drewniany krzyż, a na kilku dodatkowo pięknych nagrobków z piaskowca w formie pnia drzewa. Głównym elementem jest wysoki drewniany krzyż, a całość ogrodzona drewnianym płotem sztachetowym rozpiętym pomiędzy kamiennymi słupkami.
Na całym cmentarzy pochowano 101 żołnierzy niemieckich oraz 444 rosyjskich w 60 grobach pojedynczych i 21 masowych.
(30 realizacji)