Cmentarz żydowski

Założony w 1814 roku, zlokalizowany u zbiegu ulic Chmielnej i Wrocławskiej, zajmuje powierzchnię 0,4 ha. Uległ dewastacji w okresie III Rzeszy i pod koniec lat 60. XX wieku. Wzniesiony w stylu klasycystycznym dom przedpogrzebowy był wykorzystywany jako obora, a później jako warsztat samochodowy. W 2003 roku przeszedł pod opiekę Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego.

Dziś teren dawnego cmentarza żydowskiego jest podzielony. Na obszarze tym znajduje się kaplica pochodząca z I poł. naszego stulecia oraz fragmenty muru ogrodzeniowego cmentarza z II poł. XIX w. Kaplicę, którą do niedawna dzierżawili harcerze zielonogórscy, otrzymała gmina żydowska w ramach rekompensaty za stratę synagogi wy-budowanej w latach 1882-1883 na dzisiejszym placu Wielkopolskim.
Przy fragmentach muru ogrodzeniowego znajduje się tablica o następującej treści: „Cmentarz izraelicki. Założony w 1814 r. na gruntach wykupionych przez gminę żydowską”. Według opinii współczesnych był prawdziwym „majstersztykiem” sztuki ogrodowo-parkowej, zaliczanym do najpiękniejszych na Dolnym Śląsku. Miejsce wiecznego spoczynku znalazły tu zasłużone wielce dla Zielonej Góry rody, m.in.: Wilhelma Levysohna, księgarza i wydawcy „Tygodnika Zielonogórskiego”, posła na Sejm Rzeszy w 1848 r., rodzina Zachariasza Andersa, starszego gminy, adwokata, działacza społecznego i filantropa oraz rodzina Salomona Beerensohna, przemysłowca tekstylnego, liberała. Cmentarz uległ dewastacji w wyniku akcji bojówek nazistowskich podczas tzw. „kryształowej nocy” w 1938 r.
za :

http://www.zgora.pl/studiazielonogorskie/studia9/twarowska.htm