Zespół Szkół

W roku 1684 rektor J.Gresuis dysponował domem, ogrodem i sporym kawałkiem ziemi. Jednak po wizycie biskupa Libowicza, która odbyła się w roku 1725, zauważono, że plac nadal pozostaje niezabudowany. Kolejna wizytacja, odbyta w roku 1737 podsumowana zostaje następująco: "mimo wielkiej parafii, bo z 10 wsi i bogatego uposażenia szkoły w Charbielinie ani Dłużynie nie ma". Blisko 50 lat później, w roku 1783, wizytator Rokosowski stwierdził, że szkoły nadal nie ma, ale dzieci uczy wikariusz.
Do roku 1835 nauczanie dłużyńskich dzieci spoczywało na barkach miejscowych organistów, którzy uczyli dzieci czytania i pisania. Odbywało się to w nieistniejącym już budynku. Znajdował się on na skarpie przy głównej drodze do wsi. Zbudowany z kamienia i gliny, pokryty strzechą służył jako szkoła do roku 1841. W tym roku powstała tzw. "organistówka"- funkcjonująca do dziś jako miejska świetlica i klubo-kawiarnia. W budynku tym odbywały się nie tylko lekcje. Spotykali się tu również członkowie Towarzystwa Wstrzemięźliwości, Kółka Rolniczego i Kółka Włościanek. Tu także trwały wiejskie próby chóru, zespołu muzycznego i teatralnego. Dzisiejsza szkoła powstała w roku 1903 w krótkim czasie od 19 marca do 23 października. Budynek ten był przebudowywany zyskując m.in. salę sportową oraz klasy.
Na poddaszu, w miejscu dawnych mieszkań nauczycielskich, powstały dwie klasy, sekretariat z gabinetem dyrektora, pokój nauczycielski i sanitariaty. Dzięki przebudowie budynku gospodarczego uzyskano trzy izby lekcyjne mieszczące obecne Gimnazjum. Bardzo ważnym momentem w historii dłużyńskiej szkoły, był strajk uczniów. 20 października 1906 roku 59 dzieci odmówiło pobierania nauki religii w j.niemieckim. Ówczesne władze stosowały wobec strajkujących i ich rodziców rozmaite formy represji od kar pieniężnych przez cofanie do niższych klas po chłosty. Jedna uczennica G. Sterna została wyrzucona ze szkoły. Strajk zakończył się 28 stycznia 1907 roku.
(Strona internetowa szkoły: www.dluzyna.pl, źródło opisu:

http://dluzyna.kakolewo.pl/ind...ntent&task=view&id=5&Itemid=56

, dodał Petroniusz)