Dom Opata

Już w XVI w. znajdował się tu drewniany  szpital i kościół św. Michała . Do budowy nowych obiektów przystąpiono w XVIII w. - wzniesiono wówczas plebanię i mury świątyni, które następnie rozebrano (pozostały ślady w postaci zabezpieczonych przed zniszczeniem fundamentów). 
Od ok. poł. XVIII wieku mieściła się przy zespole obiektów szkoła, która z przerwami egzystowała do lat 50-tych XX wieku. Po remoncie obiekt przeznaczono na potrzeby biblioteki gminnej, ma tu swą siedzibę także Koło Przyjaciół Nowej Słupi, które działa od 1979 roku.

Budynek, przez mieszkańców Nowej Słupi nazywany potocznie Opatówką, wznosi się na skarpie przy drodze prowadzącej na Święty Krzyż.

Opatówka jest dowodem na to, że zamieszkujący Łysiec benedyktyni dbali o dobrostan pielgrzymów i miejscowej ludności. Już w XVI stuleciu opat Michał Maliszewski ufundował tu "probostwo szpitalne", czyli drewniany szpital i kościół pw. św, Michała. W szpitalu troszczono się o starszych mieszkańców. Kolejne, tym razem murowane, już budynki powstały tu w XVIII wieku - do domu opata przylegały mury rozebranego już kościoła.