Plebania stara

Projekt plebanii w Downarach zamówił ksiądz Benedykt Borkowski u inż. architekta Stanisława Piotrowskiego z Białegostoku. Plany zostały rozpatrzone i zatwierdzone przez Dyrektora Robót Publicznych Województwa Białostockiego w 1927 r. Budowę ukończono najpewniej w roku następnym.
Plebanię zaprojektowano na planie prostokąta o wymiarach 9,70 x 20,55 m w układzie dwutraktowym. Na środku traktu ogrodowego znajduje się największy pokój nazywany w projekcie jadalnią. Plebania jest budowlą parterową, mocno osadzoną na niskim fundamencie. Przykrywa ją wyniosły czterospadowy dach i nieznacznie poddarty przy okapie dach, obłożony dachówką cementową. Zgodnie z panującą wówczas tendencją do uproszczeń, detalem architektonicznym posłużono się w sposób bardzo oszczędny. Wśród ozdób znalazły się jedynie boniowane pasy narożne i gzyms wieńczący. Najbardziej interesująco przedstawia się elewacja frontowa. Jej symetryczny pięcioosiowy układ został zaakcentowany charakterystycznym gankiem wspartym na dwóch kolumnach. Ganek zakończono stromym i również poderwanym daszkiem dwuspadowym, przejętym jakby wprost z budowli zakopiańskich. Od frontu, na belkowaniu ganku umieszczono inicjały inwestora "X.X.B." a nad drzwiami datę "1927". Elewacja ogrodowa została skomponowana skromnie: na środku umieszczono drzwi wyprowadzające z jadalni (pełniącej funkcję pokoju dziennego) na zrównany z poziomem gruntu taras obwiedziony tralkami.
Plebania szczęśliwie przetrwała okres drugiej wojny światowej. W 1991 r. ksiądz Józef Szklanko dokonał zamiany zmurszałej dachówki na pokrycie blaszane, naprawił tynki zewnętrzne i pomalował elewacje.

Krzysztof Antoni Jabłoński "Plebania - dworek" Spotkaniaz Zzbytkami nr 10 (116) 1996 str. 23