Dwór I

Polanki 125

Od ulicy Polanki do dworu prowadzi stroma alejka lipowa wzdłuż parku. klasycystyczny w bryle główny budynek zespołu dworskiego pochodzi z XVIII wieku, był jednak później przebudowywany. Po północnej stronie pałacyku znajduje się pochodzący z XVIII wieku piętrowy budynek oficyny z przylegającym parterowym skrzydłem przykrytym mansardowym dachem. Zachował się także pawilonik ogrodowy


Pierwsza wzmianka o dworze pochodzi z 1642 roku, kiedy to kupiec gdański Simon Schelp kupił 6 morgów ziemi od kowala Marcina Kulika. Transakcję potwierdził opat Aleksander Kęsowski (1641-1667), który odsprzedał jeszcze Schelpowi 5,5 morga ziemi.
W 1654 roku posiadłość przejmuje rodzina Engelke. Stał tu wówczas parterowy dworek o konstrukcji szkieletowej i istniał ogród, z którego zachował się do dziś trzystupięćdziesięcioletni dąb, którego pień liczy w obwodzie prawie 6 metrów.
Po zarazie panującej w Gdańsku w 1709 roku wzrosła atrakcyjność posiadłości podmiejskich, w tym dworów znajdujących się przy Polankach. Wiele z nich zmieniła właściciela.
Możliwe, że i z tego powodu w 1721 roku właścicielem dworu został Beniamin, a jeszcze przed 1740 rokiem po śmierci Beniamina posiadłość przejął jego brat Jan Gotfryd Walter. Przebudował on parterową posiadłość i powiększył ogród. Powstały wówczas pierwsze założenia parkowe.
W 1740 roku posiadłość zakupił za 1550 florenów Ernest Gottlieb Dorne. Wybudował on około połowy stulecia nieopodal starego nowy okazały dwór przykryty mansardowym dachem i facjatą zakończoną frontonem.
Pod koniec XVIII wieku dwór przejął burmistrz gdański Jaochim Wilhelm von Weickman, który przebudował park tworząc oprawę parkową z alejkami, skarpami, stawami i wodotryskiem, oraz nazwał posiadłość "Monbrillant". Obok dworu wybudował budynek oficyny ze wspartym na kolumnach portykiem i mansardowym dachem.

W dniu 31 maja 1807 roku do Oliwy dotarł Napoleon. W źródłach podano, iż zatrzymał się na noc w posiadłości "Monbrillant", której właścicielem był hrabia Guilloteau de Grandeffe pochodzący z Paryża. Nie zgadza się jednak nazwisko właściciela, a nazwa posiadłości była błędnie przypisywana do nieistniejącego obecnie dworu VI, w którym Napoleon się zatrzymał.

Od lat 20 XIX wieku dwór należał do rodziny Weickmanów a od połowy XIX do 1929 roku właścicielami byli m.in.: rodzina Hirsch (Beata i Filip), Max Jaguet, Wilhelm Martens, Alojzy Hoecherl właściciel browaru Kulmar (od 10.12.1898 do 01.01.1904 r. był również właścicielem kompleksu kąpielowego w Brzeźnie). Występuje on jeszcze w spisie adresowym z 1916 roku. Następnym właścicielem zostaje rodzina Mutzenbecher z Hamburga a od 1929 do 1939 roku dwór należy do Horsta Wunziga, który udostępnił część posiadłości Niemieckiemu Towarzystwu Strzeleckiemu. Od 1939 do 1945 roku właścicielem dworu jest już Wolne Miasto Gdańsk.

Obecnie posesja jest własnością Lasów Państwowych. Zachowały się: klasycystyczny dworek z końca XVIII w., oficyna - mansardowy budynek z XVIII w., klasycystyczny pawilon ogrodowy oraz stawki w założeniu parkowym.

Do II wojny światowej Dwór nosił nazwę Monbrillant, Po wojnie Komisja Ustalania Nazw Miejscowych zaproponowała nazwę Biała Górka i taka nazwa została urzędowo zatwierdzona, choć zapewne większość mieszkańców Oliwy nie tylko jej nie używa, lecz może nawet nie zna.