†

Pomnik Franza von Brenkenhoffa

Franz Balthasar Schönberg von Brenkenhoff (ur. 1723 w Reidenburg, zm. 1780 w Gardzku) – pruski tajny radca finansowy, szef Obwodu Nadnoteckiego, budowniczy Kanału Bydgoskiego.
We wrześniu 1772 r. Fryderyk II powierzył mu ogólny nadzór administracyjny i organizację prac związanych z budową Kanału Bydgoskiego. Pierwsze prace ziemne rozpoczęto na wiosnę 1773 r. Do budowy kanału Brenkenhoff zaangażował robotników przybyłych z głębi Niemiec i Czech. Już w trakcie budowy kanału powstawały, usytuowane opodal placów budowy, kolonie osadnicze. Zorganizowano specjalne piekarnie, zaopatrujące robotników w chleb, prowadzono hodowlę bydła rzeźnego oraz uruchomiono prowizoryczne lazarety z uwagi na znaczną zachorowalność i śmiertelność (febra, czerwonka, przeziębienia) zatrudnionych przy budowie kanału, której przyczyną były fatalne warunki sanitarne i ciężka fizyczna praca w trudnych warunkach.

Budowa kanału trwała zaledwie 18 miesięcy i została zakończona we wrześniu 1774 r. Zbiegło się to z końcem kariery zawodowej Brenckenhoffa. Jeszcze w lipcu 1774 r. doznał on poważnego krwotoku, który nadwerężył stan jego zdrowia. W tej sytuacji Fryderyk II przekazał jego obowiązki nadprezydentowi Prowincji Prusy Zachodnie, Johannowi von Domhardtowi. Ostateczne zwolnienie Brenckenhoffa z administracji Obwodu Nadnoteckiego nastąpiło w 1775 r. Wraz z jego odejściem pojawiły się zarzuty zbyt rozrzutnego gospodarowania pieniędzmi m.in. nadmiernych kosztów budowy kanału. Wiadomo jednak, iż z prywatnych pieniędzy zmuszony był pokrywać wydatki z tytułu wynagrodzenia robotników. Nie przeszkadzało to jednak w zgłaszaniu pod jego adresem rozmaitych roszczeń pieniężnych, co doprowadziło do utraty przez niego części osobistego majątku. Dodatkowym ciosem był list króla z marca 1780 r., zarzucający mu niezgodność rachunków i zamiar przeprowadzenia rewizji finansowej. Wkrótce po tej wiadomości zmarł na astmę, 21 maja 1780 r. swoim majątku w Gardzku (niem. Hohenkarzig).

W Bydgoszczy ufundowano jego postument z popiersiem, który uroczyście odsłonięto 27 października 1894 r. Ustawiono na terenie plant nad Kanałem Bydgoskim między II a III śluzą, w rejonie obecnej ulicy Grottgera. W lipcu 1919 r. po zdemontowaniu ewakuowano go wraz z wyposażeniem budynku regencji do Piły. Jego imieniem nazwano także jedną z ulic miasta w Śródmieściu Bydgoszczy, której nazwę zmieniono po 1920 r. na ul. Bocianowo.

źródło: wikipedia

http://pl.wikipedia.org/wiki/Franz_von_Brenkenhoff