Dom Angielski (niem. das Englische Haus), niekiedy także "Dom Anielski", jedna z najbardziej okazałych kamienic mieszczańskich Gdańska, przy ul. Chlebnickiej 16. Zbudowany w latach 1568-70 w stylu renesansowym przez Hansa Kramera, powstała we współpracy z Johannem Schneiderem z Lindau i rzeźbiarzem Willemem Jacobsenem.
Zlecającym budowę był Dirck Lylgle, który posiadając dwie sąsiadujące parcele, dzięki temu mógł wybudować imponującą fasadę, o szerokości 15,5 m i wysokości 30 m w ośmiu kondygnacjach, zwieńczoną czterema szczytami i wysmukłą wieżyczką z ozdobnym hełmem i iglicą.
Elewacja frontowa ozdobiona jest bogatą dekoracją rzeźbiarską. Pary pilastrów wydzielają pary okien, a kondygnacje rozdzielone są wydatnymi gzymsami z dekoracyjnymi fryzami roślinnymi. Pierwotnie kamienne detale elewacji były pozłacane, a płaszczyzny elewacji pokrywały barwne sgraffita. Bogato ozdobione były również cztery szczyty. Wejście do budynku otrzymało wspaniały portal w formie łuku triumfalnego, flankowany zdwojonymi żłobkowanymi kolumnami.
Pierwszy właściciel, Dirk Lylge, już w 1572 zbankrutował, a jego dom zajęli wierzyciele. W latach 1640-1690 część budynku dzierżawili kupcy angielscy, którzy mimo protestów gdańszczan wykorzystywali wielką sień na zebrania, nabożeństwa i faktorię handlową. Stąd też budynek (zapis z 1716 r) zwano Domem Angielskim choć przeciwnicy tej nazwy uznają, że jest to przekręcona forma Domu Anielskiego, od figury anioła wieńczącego szczyt.
Od 1722 kamienica pełniła funkcję zajazdu, zaś po roku 1832 kiedy połączono budynek z kamienicą przy Długim Targu 30, zespół hotelowy. W 1912 r planowano rozbiórkę budynku lecz Stowarzyszenie na Rzecz Zachowania Zabytków Budownictwa i Sztuki Gdańska, zorganizowało publiczną zbiórkę pieniędzy w celu wykupienia budynku z rąk prywatnych.
W akcję zaangażowały się także władze miasta i dom stał się własnością gminy miejskiej aż do roku 1945. W latach 1914-1920 miały w nim siedzibę m.in. żydowska loża masońska Łańcuch nad Wisłą, Akademicki Związek Architektów, biuro Zjednoczenia Cegielni, oddzielono się także od posesji przy Długim Targu 30.
W latach 1927-28 przeprowadzono konserwację elewacji, wymieniając ok. 40% dekoracji kamieniarskiej.
W 1945 budynek został zniszczony, ocalały jedynie dolne partie fasady. w latach 1957-1959 odbudowany w stanie surowym z zachowaniem ocalałych partii fasady, detalu architektonicznego i fragmentów ścian bocznych według projektu architekta Kazimierza Orłowskiego. Dalsze prace przy wystroju fasady prowadzono w latach 70. XX wieku (zakończone w roku 1979) wraz z rekonstrukcją wystroju rzeźbiarskiej fasady. Wnętrza razem z sąsiednimi kamienicami (nr 13-15) zaprojektowano na potrzeby domu studenckiego ówczesnej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych..
Obecnie w "Domu Angielskim" mieści się Dom Studenta ASP oraz Wydział Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.
(3 realizacje)
