Cerkiew św. Mikołaja

1913–1914 w południowo-wschodnim rejonie Wrzeszcza zostało wzniesione krematorium. Starania o budowę w Gdańsku tego typu obiektu trwały od lat, jednak dopiero wprowadzenie w Prusach ustawy dopuszczającej kremację pozwoliło je urzeczywistnić. Autorem zrealizowanego projektu był miejski inspektor budowlany Richard Dähne, a kierownictwo budowy objął miejski architekt Karl Fehlhaber.
Kompleks założony przez Towarzystwo Krematoryjne "Die Flame" został utrzymany w stylu zmodernizowanego historyzmu, nawiązując szczególnie do architektury gotyckiej – poprzez surowe, ceglane elewacje, spadziste dachy i schodkowe szczyty, maskujące kominy spalarni. Obejmował cmentarz z centralną aleją lipową i prostopadłą aleją dzielącą go na 4 kwatery grzebalne. Po zachodniej stronie cmentarza usytuowano zespół budynków krematorium miejskiego, składający się z kaplicy, właściwego krematorium, kostnicy oraz budynków gospodarczego i mieszkalnego dla obsługi.
Ceglany budynek wzniesiono na rzucie zbliżonym do prostokąta, z półkolistą apsydą od zachodu i niewielką emporą od wschodu oraz reprezentacyjnym wejściem od południa. Krematorium łączyło się z obiektami sąsiadującymi z nim od zaplecza: budynkiem administracyjnym i kostnicą, tworząc wraz z nimi dziedziniec gospodarczy. Wewnątrz krematorium umieszczono dużą salę ceremonialną z katafalkiem zaopatrzonym w windę, która umożliwiała opuszczenie trumny na niższą kondgnację, gdzie znajdował się piec kremacyjny.
Po II wojnie św. zespół budynków krematorium przejęła początkowo gmina ewangelicka, a od 1953 prawosławna parafia pw. św. Mikołaja.W 1983 rozpoczęto remont trwający do połowy lat dziewięćdziesiątych, w wyniku którego zmieniono wygląd obiektu: między innymi dobudowano wówczas od wschodu kruchtę mieszczącą nowe wejście, dodano kokoszniki i cebulaste hełmy oraz zmieniono dekorację wnętrz.

Źródło: Przewodnik architektoniczny po Wrzeszczu, wyd. Fundacja Palma 2021