Cmentarz żydowski

Cmentarz żydowski w Gogolinie został założony w 1857 r. przy obecnej ul. Wyzwolenia. Grunt pod cmentarz podarował gminie żydowskiej karczmarz Meyer Fränkel (rozprawa sądowa z 09.10.1857 r. w Gogolinie).

Pierwotnie cmentarz znajdował się poza miejscowością i przylegał do cmentarza chrześcijańskiego. Oba cmentarze były oddzielone od siebie dwumetrowym murem z kamieni wapiennych. Wejście na cmentarz żydowski prowadziło przez nieistniejącą już obecnie furtkę, na prawo od której znajdował się dom przedpogrzebowy[1.1]. Ostatnią osobą pochowaną na cmentarzu miał być zmarły Moritz Hausdorf; pochówek odbył się 13 maja 1935 r. albo w 1940 roku[1.2].

W 1939 r. cmentarz przeszedł na własność Zrzeszenia Żydów w Niemczech (Reichsvereinigung der Juden in Deutschland). Podczas II wojny światowej nekropolia uniknęła większych zniszczeń.

Na początku lat 60. XX w. zawalił się dom przedpogrzebowy, który został następnie rozebrany. W latach 90. XX w. władze miasta uporządkowały teren cmentarza i wystawiły tablicę informacyjną. W 2006 r. odnowiono ogrodzenie.

Obecnie na jednym terenie znajdują się cmentarze żydowski i chrześcijański, które pozornie tworzą jedną całość. Cmentarz żydowski znajduje się po lewej stronie transformatora, a chrześcijański – po prawej.

Na powierzchni 0,25 ha zachowało się ok. 20 nagrobków. Są ślady po ok. 100 mogiłach; zachowało się ok. 50 podstaw nagrobków. Najstarsza macewa pochodzi z 1852 r. i należy do zmarłego dziecka – Emilii Stenger. Opis z.

http://www.sztetl.org.pl/pl/ar...ki-w-gogolinie-ul-wyzwolenia-/