Batorówka (Pałac Sapiehów)

Pierwszy pałac zbudowany został w tym miejscu po 1579 roku. Podczas gdy w 2 połowie XVI wieku przebudowywany był Stary Zamek w Grodnie, swoją rezydencję miał w nim mieć król Stefan Batory (stąd nazwa „Batorówka”). Legenda głosi, że król zmarł w tym budynku. Gmach ten miał plan litery L. Od strony dziedzińca oba człony budowli miały krużganki: część główna na parterze i pierwszy piętrze - pięcioarkadowy, część boczna tylko na parterze - czteroarkadowy. Następnie pałac został rozbudowany w 1 połowie XVII wieku i być może przy jego budowie brał udział Giovanni Battista Gisleni z kręgu architektów dworu króla Władysława IV Wazy. Wskazuje na to ukształtowanie obszernego westybulu i monumentalnych dwuskrzydłowych schodów pod piętrową loggią od strony dziedzińca, które swoją formą nie miały analogii w żadnym pałacu z terenów Rzeczypospolitej połowy XVII wieku.

W czasie, gdy pałac należał do wojewody Michała Józefa Sapiehy apartamenty w czasie Sejmu zajmował tu król August II Mocny. Do czasu ukończenia budowy Nowego Pałacu w drugim pałacu Sapiehów na tyłach ich pałacu od strony rynku odbywały się sejmy (w specjalnie zbudowanej Sali Sejmowej od strony obecnej ul. Marksa) oraz posiedzenia Senatu. Z Batorówką stojącą od strony rynku znajdujący się na tyłach Pałac Sapiehów był połączony dwoma drewnianymi piętrowymi łącznikami z pomieszczeniami dla dworu. W roku 1726 dostawiono do pałacu zaprojektowany przez Joachima Daniela Jaucha drewniany pięcioprzęsłowy krużganek łączący nad ulicą zespół pałacowy z kościołem Jezuitów. Senatorowie, posłowie i publiczność wchodzili do gmachów sejmowych od strony ulicy Brygidzkiej (obecnie Marksa).

Sejm w nowych budynkach na tyłach pałacu Sapiehów odbył się w terminie od 3 października do 17 listopada 1718 roku.

W 1775 roku w budynku miał posiedzenia Trybunał Główny Wielkiego Księstwa Litewskiego. W końcu XVIII wieku pałac kupił podskarbi Michał Brzostowski i następnie był własnością jego potomków. Rosjanie skonfiskowali im pałac w roku 1832 po powstaniu listopadowym. Po pożarze w roku 1885 budynek odbudowano tylko częściowo. W 2 połowie XIX wieku przebudowano lewe skrzydło (od strony kościoła) nadając mu wyraz eklektyczny. Skrzydło prawe, przez pewien czas mające jeszcze barokową formę, zostało całkowicie zniszczone w czerwcu 1941 roku podczas niemieckiego bombardowania. Obecnie w ocalałej części przebudowanego pałacu mieści się Akademia Medyczna i budynek niczym się nie wyróżnia spośród otaczającej go zabudowy.

Źródło: Autorzy: Licencja: [

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.pl

CC-BY-SA 3.0]