†

Huta Szkła "Maryla"

Może powinno być Ziembińskiego? Izydor Ziembiński był właścicielem huty szkła "Maryla", działającej w latach 1909-1913. Niestety nie wiem, czy tak wyglądała. Jeśli ktoś może potwierdzić, albo zaprzeczyć, to będę wdzięczny.

do cm: Ja potwierdzam, że to ta huta na zdjęciu. W linku, który podaję na dole widać hutę z lepszej perspektywy znajdującą się obecnej przy ul. Mielczarskiego. Zdjęcie znajduje się na stronie 107 Źródła podają, że huta była zalążkiem obecnej fabryki ,, ISKRA" podają równiez, ze oto fragment ,, 12 listopada 1897 roku w "Gazecie Kieleckiej" ukazało się ogłoszenie zachęcające do zgłaszania się do pracy "w dopiero co urządzonej Hucie Szklanej". Ta pierwsza w Kielcach huta produkująca galanterię szklaną została założona przez braci Dawida i Emanuela Heimanów. Huta w roku 1897 należała do 25 istniejących w Kielcach zakładów o charakterze przemysłowym i jednym z niewielu zakładów, w którym zatrudnienie przekraczało 50 osób i nielicznym producentem wyrobów szklanych.
W ciągu kilkunastu najbliższych lat wiele razy zmieniali się właściciele huty: 1910 – Zygmunt Ziembiński i Izydor Jaroński; 1914 – Kieleckie Towarzystwo Wzajemnego Kredytu; 1918 – Spółka Kupców Ziemi Kieleckiej." Podaję link zdjęcie na str. 107.

do mirage66: Rzeczywiście, wszystko się zgadza. Założyłem obiekt, zmieniłem przypisanie. Poprawiłem też podpis pod zdjęciem. Przyjąłem, że adres obiektu to Mielczarskiego 45 - na zdjęciach widać, że budynek stał naprzeciwko nieistniejącego już wapiennika przy torach kolejowych, tam gdzie obecnie jest budynek pomocy społecznej.

do cm: Ja równiez się zgadzam z Twoją opinią w poscie ale też chcę nadmienić, ze drugie zdjęcie jako " niezidentyfikowane" tez przedstawia tę hute. Oto link

do mirage66: Tak, widziałem to zdjęcie i zamierzałem je przypisać do huty szkła, ale mi "się zapomniało". Dziękuję za przypomnienie.

Do "nukebro":

Podejrzewam, że to teren dzisiejszej fabryki NSK Bearings, czyli w momencie wykonania tego zdjęcia huty szkła "Maryla". Na poniższym planie byłby to obiekt oznaczony, w dolnym lewym rogu, numerem 17:


Na jakimś forum fejsbukowym - niestety nie pamiętam którym - były stwierdzenia, że jest to rejon ul. Chęcińskiej i Zapomnianej - dzisiejsze lokum Media Expert:

ul. Chęcińską odrzucam, bo na poniższym planie z epoki, nie widzę naniesionej takiej zabudowy w tym rejonie.


Niestety, ten plan kończy się przed linią kolejową do Krakowa, bo tam się kończyło miasto Kielce, wówczas. Hut szkła "Maryla" była poza miastem.

do Robert Cze: Cerkiew garnizonowa jest zbyt daleko, jak na teren Media Expert przy Chęcińskiej. Faktycznie bardziej coś w rejonie Mielczarskiego - Krakowska.

do Robert Cze: Na terenie huty widać trochę zasłonięty długi biały budynek z kominami i do tego bym się skłaniał:

do nukebro: Masz rację. Nawet otwory okienne się zgadzają. W pierwszej chwili myślałem, że to parterowy budynek, ale po prostu parter jest zasłonięty i widać tylko piętro. To na 99,99% ten budynek.

do nukebro: Nie wiem tylko, czy on stoi na terenie, czy za terenem huty. Dlatego z ostrożności przypinam na razie luzem do Mielczarskiego. Jak nabierzemy pewności to przypniemy dokładniej (może pod własny obiekt?).

do cm: Podnoszę wskaźnik pewności lokalizacji do 100%, że jest to teren huty szkła.

Ta huta powstała i działała pod nazwą "Leonów", gdy zmieniła właścicieli, zmieniła również nazwę na "Maryla", ale utrzymała profil działalności. Upadła przed wybuchem 1. w.ś.

W trakcie wojny zajęta przez wojska austro-węgierskie, a po tej wojnie przez Wojsko Polskie.

Wojsko "oddało" cywilom ten obiekt w 1922 roku, i powstała tam "Odlewnia Kielecka". Ta firma z kolei została przejęta w 1925 roku przez warszawski "Granat". W 2. w.ś. Niemcy przekazali ten obiekt firmie - bodajże - "Hasag", a za PRL-u powstała w tym miejscu "Iskra".

Trudno będzie stworzyć odrębny obiekt na FP dla tej fabryki, ona zmieniała profile działalności diametralnie, i rozbudowywała się stosownie do tych profili.

Plan rozmieszczenia K.u.K. Armee w Kielcach - ten na niebieskim tle - ukazuje budynki, w których Austro-Węgrzy się rozlokowali. Obiekty, które były własnością wojska są oznaczone tylko konturami, a "zarekwirowane cywilne" są wypełnione na biały kolor. Nr 17 jest wypełniony, a zatem jest to huta Maryla po ogłoszeniu upadłości.

do cm: W 1. w.ś. wojska dla swoich potrzeb rekwirowały/kwaterowały się tymczasowo w zakładach przemysłowych i na folwarkach - wypłacając właścicielom czynsz dzierżawny miesięcznie.

W 2. w.ś. wojska zajmowały głównie szkoły i budynki użyteczności publicznej - fabryki działały wówczas na całą parę - o wypłatach "dzierżawnego" nie słyszałem.

do cm: No i przypomniał mi się jeszcze jeden profil działalności tej byłej huty szkła - w czasie wojny polsko-bolszewickiej wojsko urządziło tam "puszkarnię" (to oficjalna nazwa, wywodząca się od rosyjskiego "puszka", czyli działo), a dzisiaj brzmiałoby to raczej rusznikarnia, bądź zakłady naprawcze artylerii.

Był to przejściowy profil działalności tej firmy pomiędzy szkłem, a granatami.

do cm: Pomiędzy terenem huty a Karczówkowską nie było takich zabudowań, tylko pola i domy:

Być może ten budynek ciągle stał w 1944 r., a widać go na tym zdjęciu między czarnym prostokątem (zbiornik na wodę?) a cyfrą "5".

do nukebro: Trudno powiedzieć, co z zabudowań huty zachowało się do 1944 roku. Przypisuję do huty, chociaż przekonania do końca nie mam (ale lepszego pomysłu też nie).

do cm: Pocztówka jest dostatecznym potwierdzeniem oraz plan miasta - ten wojskowy, z 1. w.ś. Teren zarekwirowanej huty szkła ma nr 17, a w legendzie planu jest wyjaśnienie: "KORPSTR. PARK No 1/I", czyli tłumacząc to na współczesny wojskowy język polski: KORPUSOWY PARK(ING) TRANSPORTOWY Nr 1/I. Zatem jest to dokładnie to, co widać na zdjęciu: wojskowe furmanki i kuchnie polowe - to jest typowe "uzbrojenie" kompanii i batalionów transportowych z tamtego okresu.

Te dowody wystarczą, to jest teren dzisiejszej fabryki NSK Bearings, a byłej huty szkła.