Kamienica Oleśnickich - Siedziba Chorągwi Rycerstwa Ziemi Sandomierskiej

Podcieniowa kamienica Oleśnickich, z charakterystyczną przelotową sienią, i wielką, reprezentacyjną izbą tylną, stoi przy północno – zachodnim narożniku rynku. Jest ona najokazalszym budynkiem mieszczańskim sandomierskiej Starówki. Kształt kamienicy zmieniał się przez stulecia. W wieku XVI właścicielką tej nieruchomości była niejaka Kostuchna, po niej doktor Bartholon, a od 1590 Jan Pieprzyk. Szesnastowieczna kamienica zniszczona została podczas wielkiego pożaru w roku 1757. W tym też czasie działkę wraz z pogorzeliskiem zakupili Oleśniccy. Podobno opracowanie projektu powierzono księdzu – architektowi, Józefowi Karśnickiemu. Z zachowanych starych fotografii wiemy, że kamienica dotrwała w kształcie zgodnym z wizją autora orijektu, co najmniej do drugiej połowy XIX stulecia. W okresie międzywojennym nie miała już drugiego piętra; nad pierwszym piętrem jest już okap dachu. Pierwotny wygląd przywrócono kamieniczce w latach 1955 –58, według projektu architekta Józefa Jamroza. W kamienicy ulokowano regionalne muzeum i bibliotekę. Później do grona użytkowników dołączyła Poczta Polska, przejmując w roku 1995 pomieszczenia po bibliotece.

Kamienica Oleśnickich to obecnie siedziba Chorągwi Rycerstwa Ziemi Sandomierskiej, której członkowie spotykają się w największej sali. Odbywają się tu zajęcia taneczne, szermiercze, muzyczne. Utworzone zostało w budynku nieformalne Muzeum Ziemi Sandomierza, pod nazwą Strażnica Historii i Kultury Królewskiego Miasta Sandomierza. Zawiera zbiory militariów (jest ich kilka tysięcy, samych armat 30) z okresu od X - XXw.,  z piękną salą husarską i grunwaldzką.