Cmentarz Stary

Cmentarz Stary jest najstarszym z kieleckich cmentarzy. Nie ma dokładnych danych o roku jego powstania, ale można przyjąć, że było to w latach 1801-1805. Założony został na terenie byłego folwarku biskupiego Psiarnia, przy trakcie do Chmielnika. Wcześniej zmarłych chowano na cmentarzu kolegiackim - przy katedrze, cmentarzu przy kościele św. Wojciecha (pierwsza wzmianka o nim już w XII w.), a także przy kościółku - kaplicy św. Leonarda (już nieistniejącym przy obecym Pl. Moniuszki).
Cmentarz poszerzano kilkakrotnie (w latach 1818 w kierunku wschodnim, 1860-62 w stronę południa, wg projektu A. Dunina i 1882-1884 wg proj. Franciszka Kowalskiego - otoczono wówczas murem od strony Ściegiennego), zasadniczy jego rozwój przestrzenny nastąpił w 2 połowie XIX wieku, a spowodowany został zapełnieniem jego powierzchni. W 1926 roku zaprzestano jego poszerzania. Stało się to przyczyną założenia nowego cmentarza w dzielnicy Piaski.
Początkowo cmentarze: katolicki, ewangelicki i prawosławny stanowiły jeden kompleks terytorialny.
Powstanie cmentarza ewangelickiego związane jest z historią parafii tego wyznania w Kielcach. Próby organizacji parafii miały już miejsce w 1812 r. W 1834 r. w promieniu 4 mil wokół Kielc zamieszkiwało 611 ewangelików, co wpłynęło na powstanie w 1836 r. parafii ewangelickiej. Nieco później w zespole cmentarza "starego" powstał cmentarz prawosławny. Potrzeba jego utworzenia wiązała się oczywiście z faktem zamieszkiwania w Kielcach sporej liczby Rosjan (w 1845 - w promieniu 2 mil wokół Kielc było 1500 prawosławnych). W 1851 podjęto starania o utworzenie oddzielnego cmentarza dla prawosławnych, co zostało sfinalizowane w 1865 r.
W 1980 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Kielcach uznał cmentarz Stary w Kielcach za zabytkowy. W strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej znalazły się kwatery parzyste od nr.4 do 14. Ochroną objęty został układ przestrzenny, drzewostan oraz nagrobki i kaplice postawione do 1939 r. na terenie całego cmentarza.

Źródło:

http://www.um.kielce.pl/turystyka/zabytki/cmentarz-stary/