Lokomotywownia

Jedna z dwóch hal wachlarzowych węzła kolejowego w Kluczborku, zbudowanego w 2 poł. XIX w. Budowę węzła kolejowego w Kluczborku rozpoczęto w 1868 r. w związku z połączeniem Oleśnicy i Fosowskiego linią kolejową. Hala służyła do postoju, obsługi i naprawy lokomotyw. Jest jedną z dwóch hal w układzie wachlarzowym w zespole stacji (druga, wagonownia, znajduje się przy al. Kolejowej). W latach 70. XIX w. zbudowano część południową, murowaną z cegły, przykrytą dachem o żelaznej, nitowanej konstrukcji. Od południa przylega do niej murowany budynek. W drugim etapie, ok. 1900 r. halę przedłużono w kierunku północno-zachodnim do planu półkola, z centralnie umieszczoną obrotnicą. W powiększonej formie hala miała 23 wachlarzowo rozłożone (stąd nazwa) 23 stanowiska dla lokomotyw. Budynek pełnił swoją funkcję do 2002 r. Powoli z krajobrazu znikają elementy dawnej, często już nieużytkowanej infrastruktury kolejowej. Hale wachlarzowe znajdziemy m.in. w Głogowie, Świdnicy, Poznaniu.
Lokomotywownia znajduje się na południowy zachód od miasta, na terenie czynnej stacji kolejowej, tuż przy torach. Składa się z dwóch zasadniczych części tworzących połowę koła, w środku którego znajduje się obrotnica. Część południowa jest murowana z cegły, przykryta dachem o żelaznej, nitowanej konstrukcji. Od południa przylega do niej murowany budynek. Nieco szersza i niższa część północno-zachodnia zbudowana jest w drewnianej konstrukcji szkieletowej o ceglanym wypełnieniu. Przykryta jest dwuspadowym, drewnianym dachem oraz skomunikowana od zachodu z ceglanym budynkiem o nieregularnym planie zbliżonym do litery L. Elewacje od południa i zachodu mają regularną artykulację i skromny detal architektoniczny w postaci płycin, lizen i fryzu ceglanego. Elewację od strony obrotnicy stanowi głównie żelazna konstrukcja wrót. Południowa hala wyposażona jest w 15 kanałów obsługowych, północno-zachodnia - siedem. Tory z obrotnicy prowadzą promieniście do kanałów przez rozsuwane żelazne, opierzone blachą falistą wrota. Zachowane są obrotnica oraz tory prowadzące z niej do kanałów obsługowych w hali. Później powstałe stanowisko operatora obrotnicy jest zdewastowane. Obiekt dostępny z zewnątrz.
Oprac. Joanna Szot, OT NID w Opolu, 01.05.2015 r.
Źródło:

https://zabytek.pl/pl/obiekty/...-zespole-stacji-kolejowej-2004

(CC BY-NC-ND 3.0)