†

Kościół Krzyża Chystusowego

Kościół Świętego Krzyża został wzniesiony w latach 1703 –1706 podczas wielkiej wojny północnej. Świątynię ulokowano w miejscu dawnego kościoła klasztornego, tuż obok średniowiecznej Wieży Brackiej. Budowę sfinansowano niemalże w całości z datków mieszkańców Lubania. Fakt ten zasługuje na podziw, zważywszy na wielkie obciążenia wojenne, jakie spadły wówczas na miasto. W zachodnią szczytową ścianę kościoła wmurowano kamienny krzyż z napisem przypominającym, że jego mury postawiono w czasie zawieruchy wojennej. Zatem nazwa kościoła nawiązywała nie tylko do męki Chrystusa na Krzyżu, ale również do trudów, jakie spadły na barki mieszkańców Lubania w obliczu szwedzkiego najazdu. Warto nadmienić, że w roku 1706 plac budowy odwiedził król szwedzki Karol XII. Prace przy budowie kościoła nadzorował mistrz budowlany z Poznania Elias Schulze. Uroczystość poświęcenia przybytku bożego miała miejsce 28 października 1706 r. Pierwszym pastorem „nowego kościoła” został Johann Neunherz. Ofiarność mieszkańców Lubania przyniosła nadzwyczaj udany efekt. Świątynia już w XVIII w. była zaliczana do najpiękniejszych budowli sakralnych w granicach górnołużyckiego margrabstwa. Niewątpliwie przyczynił się do tego lubański patrycjat. Kupcy wykładali znaczne kwoty na zakup wyposażenia świątyni. W dniu 14 lipca 1760 r. zabudowa Lubania padła ofiarą wielkiego pożaru. Ogień uszkodził poważnie kościół Świętego Krzyża. Szkody usuwano do roku 1769. Od tego momentu aż do roku 1945 kościół pełnił funkcję głównej ewangelickiej świątyni Lubania. W tym okresie czasu podawano go bieżącym remontom i upiększano jego wnętrze. 185 lat po wielkim pożarze, w marcu 1945 r., kościół ponownie padł ofiarą ognia. Tym razem to bezwzględna wojna poważnie nadwerężyła jego konstrukcję. Los kościoła dopełnił się w 1956 r. Wobec braku funduszy na jego odbudowę zarządzono rozbiórkę. Lubańscy saperzy sprawnie wykonali zadanie. Pod dumie lubańskich ewangelików, jedynej barokowej świątyni Lubania, pozostały do dnia dzisiejszego jedynie nieliczne fotografie oraz trzy płyty nagrobne dawnych lubańskich patrycjuszy.

https://luban.pl/nieistniejace