†

Kościół Ormiański

Po 1585 roku powstał pierwszy kościół zbudowany w Zamościu przez Ormian, zamieszkujących trzy parcele we wschodniej część miasta. Wygląd tego kościoła można zaobserwować na rycinie Georga Brauna z 1605 roku. Już w 1623 roku zaczęto zbiórkę na nową świątynię pod wezwaniem Wniebowzięcia Boga Rodzicy Marii Panny, którą konsekrowano 14 września 1645 roku. Była to budowla jednonawowa, trójprzęsłowa, na planie krzyża łacińskiego z wyraźnym transeptem, z płytkim prezbiterium zamkniętym pięcioboczną absydą. Do północno-zachodniego narożnika przylegała wieża o kwadratowym przyziemiu i ośmiobocznej partii górnej. Nawa kościoła przesklepiona została kolebkami z lunetami, absyda i ramiona transeptu półkopułami. Środkowe, kwadratowe przęsło, podtrzymywało ośmioboczny tambur, na którym spoczywała kopuła. Od zewnątrz kulisty kształt kopuły ukryty był pod ośmiobocznym dachem namiotowym, zakończonym latarnią z cebulastym hełmem. Elewacje zewnętrzne pokrywała dekoracja architektoniczna złożona z pilastrów, gzymsów, tralkowego fryzu i innych elementów. Pożar miasta w 1672 roku uszkodził sklepienie. Pożar w 1709 roku zniszczył dach. W 1802 roku zaborcze władze austriackie dokonały kasaty kościoła. W roku 1811 roku oraz 1817 dokonano rysunku inwentaryzacyjnego. W latach 1826-27 kościół rozebrano. Na jego miejscu stoi obecnie hotel "Renesans", podczas budowy którego w 1968 roku natrafiono na fundamenty kościoła. Na pamiątkę świątyni, w pobliżu znajduje się pamiątkowa tablica w języku polskim i ormiańskim.

Bibliografia:
Chrząszczewski J., Kościoły Ormian polskich, Warszawa 2001.
Kowalczyk J., Kościół ormiański w Zamościu z XVII [w.], Kwartalnik Architektury i Urbanistyki; XXV: 1980, z. 3/4, s. 215-232.