Około 1104 roku wzniesiono na tym miejscu obecny kościół murowany z kamienia ciosanego, romański, jednonawowy, z jedną wieżą, który, zgodnie z przekazem Galla Anonima, był w 1106 roku, w początkach panowania Bolesława Krzywoustego, konsekrowany.
Istnienie rudzkiej świątyni jest potwierdzone w „Bulli gnieźnieńskiej” z 1136 roku.
W 1419 roku, decyzją arcybiskupa gnieźnieńskiego Mikołaja Trąby kolegiata wraz z jej tytułem Nawiedzenia Matki Bożej oraz siedziba archidiakonatu i oficjalatu zostają
z Rudy przeniesione do Wielunia.
Około 1420 roku miała miejsce pierwsza gruntowniejsza przebudowa kościoła, nadająca mu cechy gotyckie. Podwyższono wtedy murem ceglanym z zendrówką nawę kościoła o kształcie zbliżonym do prostokąta. Pochodzące
z XII wieku
prezbiterium – węższe, niższe i odchylone od osi nawy, zamknięte wielobocznie, o sklepieniu krzyżowo-żebrowym – przebudowano i oszkarpowano. Przy prezbiterium od strony północnej dobudowano zakrystię o sklepieniu kolebkowym.
W 1594 roku dziedzice Masłowscy jako kolatorzy świątyni wybudowali przy kościele renesansową kaplicę murowaną z grobami rodzinnymi.
Kolejne remonty kościoła miały miejsce w 1693 i 1720 roku i wprowadziły barokowe akcenty. Zainstalowano też organy.
W latach 1803-1833 obniżono mury nawy, zniesiono wieżę, zatracono większość elementów gotyckich, a fragmenty romańskie zamurowano.
W 1820 roku dobudowano klasycystyczną kruchtę, zwieńczoną trójkątnym szczytem wspartym na kolumnach.
W 1 poł. XX wieku dach kościoła pokryto blachą; położono posadzkę.
W okresie II wojny światowej kościół w Rudzie był jedyną otwartą i funkcjonującą świątynią Ziemi Wieluńskiej.
W 1946 roku założono strop żelbetonowy z podbitką drewnianą, zniesiono balkonik nad zakrystią, usunięto tynki na północnej ścianie, spod których ukazała się, oryginalna romańska ściana z ciosów z dwoma sklepionymi okienkami i prostym portalem.
W 1957 roku zamontowano stalowe okna, dano nowe tynki, wymalowano freski.
W latach 1958-1985 odnowiono kaplicę i ołtarz NMP, zainstalowano tryptyk w ołtarzu głównym, obrazy św. Biskupów: Wojciecha i Stanisława, wybudowano dwa kamienne ołtarze boczne.
W latach 1985-1994 odnowiono i zamontowano w kościele stacje Drogi Krzyżowej, wstawiono nowe ławki.
Za:
więcej
