Collegium Novum - główny budynek UJ, wzniesiony na posesji ograniczonej od północy przez ulicę Gołębią, od wschodu przez Jagiellonską oraz od południa i zachodu przez Planty. W tym miejscu dawniej znajdowały się dwie bursy akademickie. Jedną z nich była Bursa Jeruzalem (Jerozolimska), ufundowana przez kardynała Zbigniewa Oleśnickiego w 1454. W XVII w., bursa została odnowiona, jednak spłonęła w 1841, a pozostałości rozebrano dwa lata później. Drugą bursą była znajdująca się na rogu ulic Gołębiej i Jagiellońskiej Bursa Filozofów, zbudowana prawdopodobnie na początku XV w., połączona w późniejszych czasach z Bursą Jerozolimską. Rozebrano ją w 1883 w momencie budowania Collegium Novum.
Gmach powstał według projektu Feliksa Księżarskiego, a pracami budowlanymi kierował Antoni Łuszczkiewicz. Do budowy użyto najlepszych materiałów. Stolarkę oraz meble do wyposażenia budynku zaprojektował Tadeusz Stryjeński. Z okazji otwarcia gmachu w 1887 został wybity medal upamiętniający to wydarzenie, zaprojektowany przez Mieczysława Kurnatowskiego.