†

Odwach

Odwach Ratuszowy (1782-1946) - nieistniejący już odwach zlokalizowany niegdyś na krakowskim rynku przy krakowskiej wieży ratuszowej.
Ta parterowa garnizonowa wartownia została wzniesiona w 1782 w stylu klasycystycznym. Był to odwach dla polskiego garnizonu. Posiadał niewielkie podwórko z arkadowymi wnękami na fasady. Odwach zlokalizowano po stronie południowej wieży ratuszowej, czyli od strony ul. Wiślnej oraz ul. Brackiej. Po wyburzeniu zabudowań ratuszowych oraz spichlerza w latach 1817-1820, wartownia pozostała razem z wieżą ratuszową. Przy wartowni znajdował się areszt. Odwach został rozbudowany początkowo w 1829, kiedy to pełnił już cywilne funkcje.
Za czasów austriackich, w 1846 roku wojsko ponownie powróciło do odwachu, który następnie wyburzono w 1879. W latach 1881-1882 wzniesiono nowy neogotycki odwach według projektu Macieja Moraczewskiego. Nowy budynek był rozleglejszy od poprzedniego. Posiadał piętrową wieżę z arkadowymi podcieniami. Mieściła się nie tylko wartownia, ale także komendantura miasta i garnizonu oraz areszt. W 1888 dobudowano taras od północnej strony wieży.
Odwach z rąk austriackich został odbity przez krakowską ludność w dniu 31 października 1918 roku, kiedy Kraków stał się pierwszym wyzwolonym polskim miastem. Od tego czasu aż do dnia 22 października 1934 co dzień w południe odbywała się bardziej lub mniej uroczysta zmiana warty wojskowej, która przyciągała tłumy oglądających, będąc lokalną atrakcją.
Podczas II wojny światowej ratuszowy odwach był niemiecką wartownią.
Odwach ostatecznie zburzono w 1946 ze względu na pejoratywne skojarzenia krakowskiej społeczności z panowaniem austriackim oraz okupacją niemiecką w Krakowie.

http://pl.wikipedia.org/wiki/Odwach_ratuszowy_w_Krakowie