"Europa i świat na 60 hektarach
Zwycięskie bitwy to jeńcy, a jeńcy to obozy jenieckie – Niemcy zastanawiali się, gdzie usytuować jeden z nich, na terenie Prus Wschodnich. Wybór padł na dawną Górę Straceń, naprzeciw młyna w Krośnie, i jesienią 1915 roku stanął tam obóz przeznaczony dla 15 000 żołnierzy. Władze Rzeszy nie żałowały pieniędzy – na budowę przeznaczono 2 500 000 marek, a efektem było „małe miasteczko”, wyposażone w wodociągi (z wieżą ciśnień), kanalizację, pralnię, zakład dezynsekcji, a nawet własną elektrownię. Najważniejsze jednak były baraki jenieckie – żołnierze mieli do „dyspozycji” 118 budynków, z których każdy mieścił od 100 do 125 osób.
Ponadto, 14 pomieszczeń wydzielono dla strażników, a dla służb medycznych przygotowano 25 baraków szpitalnych. Do tego baraki kuchenne, stołówkowe i administracyjne, łącznie obóz zajmował około 60 hektarów powierzchni. Gdyby policzyć narodowości jego „mieszkańców”, zapewne nie starczyłoby palców u rąk – najliczniejszą grupą byli Rosjanie, ale nie brakowało Polaków, Litwinów, Francuzów, Belgów, Włochów, a nawet przybyszów z Afryki (Algierczycy i Tunezyjczycy) czy Ameryki Północnej (Kanadyjczycy). Niemcy zadbali, aby nikt z nich się nie nudził – z jeńców utworzono 8 batalionów roboczych, wykorzystywanych m.in. przy melioracji gruntów.
Niestety, nieliczni doczekali 1918 roku i niemieckiej kapitulacji. Śmiertelne żniwo wśród żołnierzy zbierał zwłaszcza tyfus, a zmarłych chowano na, wydzielonym obok obozu, cmentarzu. Nie zapomniano przy tym o ich upamiętnieniu – I wojna światowa to czas, gdy Niemców stać było na ludzkie gesty wobec jeńców. W związku z tym, na cmentarzu stanął symboliczny pomnik, poświęcony w Zaduszki 1917 roku przez księży kilku religii, w obecności niemieckich oficerów. Ostatecznie obok obozu spoczęło około 1500 żołnierzy – dziś przypomina o tym kamień z pamiątkową tablicą i metalowy, prawosławny krzyż". Źródło: https://www.glospasleka.pl/artykuly/mundurowa-wieza-babel-o-obozie-jenieckim,a,47942.html
Dalsze informacje: http://zabytkowypaslek.pl/okolice/
