Krzyż

Niektóre źródła wskazują, że na przyczółku Mostu Chwaliszewskiego, pod koniec XVIII wieku, stał kultowy posąg, który zdobił most. Posąg określono jako wizerunek św. Jana. Radca miejski Schönfeld poprawił zapis i uznał, że jest to w rzeczywistości posąg św. Wawrzyńca. Interpretacja radcy wydaje się właściwa, ze względu na kult, jakim otaczano św. Wawrzyńca na Chwaliszewie. W średniowieczu Chwaliszewo od 1444 r. do 1880 roku było miastem i św. Wawrzyńcowi był poświęcony kościół i szpital. Nie zachowały się żadne informacje o dalszych losach posągu.
Pierwsza jednoznaczna wzmianka na temat tego krzyża pochodzi z II poł. XIX wieku i dotyczy drewnianego, XVIII-wiecznego krucyfiksu (do jesieni 1876 r. stał na środku mostu po stronie północnej krzyż drewniany ze złoconą małą pasyjką). Krótko po tym, w 1877 roku, władze miejskie postanowiły zbudować most i miał to być żelazny most. Drewniany krzyż został przeniesiony w 1877 roku na Jeżyce na ul. Kościelną, narożnik ul. Wielkiej Berlińskiej (został zniszczony podczas wojny, obecnie przy ulicy Dąbrowskiego stoi dokładna replika krucyfiksu), po rozebraniu starej, drewnianej konstrukcji mostu. Krzyż przeniesiono na prośbę magistratu poznańskiego 28 sierpnia 1877 r.
Jeszcze podczas projektowania mostu, 7 sierpnia 1877 roku, strona kościelna i mieszkańcy zwrócili się do władz miejskich z prośbą o uwzględnienie w projekcie mostu miejsca na nowy krucyfiks. Wywiązał się wówczas spór władz kościelnych z państwowymi odnośnie do miejsca ustawienia nowego krzyża.
Ostatecznie w dniu 15 kwietnia 1880 roku zamiast na moście, za to w sąsiedztwie mostu, stanął żelazny krzyż, gdzie cynkową postać Chrystusa najpierw pomalowano farbą, a od 1937 pokryto grubą warstwą 22,5-karatowego złota.
Krzyż ufundowany został ze składek społeczeństwa. Zbiórki odbywały się mimo kar nakładanych na proboszcza parafii św. Małgorzaty i redaktorów polskich gazet, które apelowały o składki. Od 1880 roku do 1939 krzyż był odnawiany.
W roku 1939 wojsko niemieckie zniszczyło krzyż. Figura Chrystusa została rozbita, a krzyż wrzucony do Warty. Po zakończeniu wojny w 1945 roku w miejscu zniszczonego przez Niemców krzyża ustawiono prosty drewniany krucyfiks przydrożny i tak stoi do dzisiaj.
http://poznan.wikia.com/wiki/Z%C5%82oty_Krzy%C5%BC