Zamek

Zamek w Lesku wzniesiony został na starym grodzisku przez Piotra Kmitę. Z pierwotnego zamku zachowały się do dziś zewnętrzne mury zachodniego budynku wraz z basztą obronną. Za poradą królowej Bony Piotr Kmita otoczył zamek pięknym parkiem renesansowym na wzór włoski. Pozostało po nim kilka pomnikowych drzew. Zamek zmieniał właścicieli wraz z miastem. W 1704 r. zniszczyli go Szwedzi w znacznej części wysadzając zabudowania. To co zostalo z zamku odbudowano do 1712 roku. Teresa Stadnicka wniosła zamek w posagu swojemu mężowi staroście sandomierskiemu Józefowi Ossolińskiemu. Zamek w Lesku był w posiadaniu rodziny Ossolińskich od 1731 roku do 1776 roku. W wyniku zawarcia małżeństwa przez Mariannę Ossolińską i Józefa Mniszcha, zamek leski od 1776 roku do 1799 roku znajdował się w posiadaniu rodziny Mniszchów.

W 1783 roku zamek zniszczył pożar i popadł w ruinę. Odbudowy w stylu klasycystycznym dokonał w latach 1836-43 ówczesny właściciel, Ksawery Krasicki, według projektu poety Wincentego Pola, który mieszkał w Lesku od 1839 roku. Krasiccy zgromadzili na zamku piękne zbiory polskich i obcych monet, medali, galerię obrazów z dziełami Merisa, Bacciarellego, Lampiego, Angelki Kaufman i in. oraz bibliotekę i archiwum z rękopisami wielu polskich poetów. W okresie I wojny światowej zamek spłonął w latach 1914-1915 wraz z częścią zbiorów. Odbudowę przeprowadzono wg projektu Zygmunta Hendla. Znajdujący się obecnie na zamku półkoliście zamknięty XVI-to wieczny portal nie jest oryginalnym elementem zamku leskiego, lecz został tu przeniesiony i wprawiony w 1924 r. z ruin zamku w Laszkach Murowanych. Część biblioteki została w 1939 r. zatopiona w stawie, część później znalazła się w bibliotece Muzeum Historycznego w Sanoku, dużo książek jest w posiadaniu mieszkańców Leska. W chwili zbliżania się frontu w 1944 r. ostatni właściciel wywiózł przy pomocy Niemców 7 wagonów zbiorów. Zamek został zniszczony podczas działań wojennych w 1945 roku i po raz trzeci odbudowany, gdy w roku 1956 stał się własnością kopalni KWK "Makoszowy" z Zabrza. Odrestaurowany zamek stał się ośrodkiem wypoczynkowym.

Jeśli wierzyć legendzie, podziemne lochy łączyły zamek leski, z nieistniejącym już dzisiaj (uległ spaleniu), klasztorem Karmelitów Bosych w Zagórzu. http://www.lesko.pl/?c=mdTresc-cmPokaz-431
http://zamki.res.pl/lesko.htm
Obecnie - Pensjonat "Zamek".