„Akwawit – Brasco” S. A.

Pierwszym zakładem przedsiębiorstwa była niewielka fabryka służąca do rektyfikacji spirytusu. Samodzielny zakład rektyfikacyjny przetrwał 5 lat, bowiem w 1884 r., został przejęty przez firmę Breslauer Spiritfabrik A.G. z Wrocławia. W 1913 r. ze względu na znaczną podaż surowca, zakład rozrastał się. Zbudowano przy nim fabrykę płatków ziemniaczanych o zdolności przerobowej 120 t. ziemniaków na dobę. Płatki te były przeznaczone zarówno na paszę dla zwierząt podleszczyńskich odbiorców, jak i na eksport do Szwajcarii i Holandii. W okresie I wojny światowej zainstalowano w fabryce płatków ziemniaczanych młyn do ich mielenia. Zmieszane z mąką zbożową płatki przeznaczone były do wypieku chleba. W tym okresie zakład wytwarzał też mieszanki paszowe, których głównym składnikiem była melasa. Po odzyskaniu niepodległości i przejęciu Leszna przez polską administrację zakład wykupiła w 1922 r. Spółka Akcyjna „Akwawit” Rektyfikacja Okowity i Fabryka Chemiczna, mająca swą siedzibę w Poznaniu. Akcjonariuszami firmy byli ziemianie i przemysłowcy. Kierownikiem zakładu w Lesznie był Józef Serwa (1922-1931), a po nim Stanisław Jakubowski (1931-1939).W zakładach była czynna rektyfikacja z dwoma aparatami Savelle’a do pracy okresowej oraz do 1930 r. fabryka płatków ziemniaczanych. Ponadto w oddzielnym budynku czynna była fabryka chemiczna. Prowadzono w niej prace doświadczalne dla uruchomionej w 1923 r. Fabryki Chemicznej w Poznaniu. W tymże roku jeden z aparatów rektyfikacyjnych Savalle’a wymieniono na nowy aparat typu Barbeta do pracy ciągłej, największy w tym okresie w Polsce. Tym samym rektyfikacja w Lesznie stała się największa w Polsce, a jednocześnie posiadała też największą pojemność zbiorników magazynowych spirytusu. W okresie okupacji hitlerowskiej władze okupacyjne wyznaczyły niemiecką administrację w postaci tzw. Treuhendera, którym został Herbert Kalkowski. Po krótkiej przerwie wznowiono produkcję spirytusu rektyfikowanego na cele spożywcze, a nieco później na cele techniczne. Z dniem 8 kwietnia 1945 r. dyrektorem zakładu w Lesznie został inż. Kazimierz Chwalibóg, a zakład otrzymał nazwę „Polski Monopol Spirytusowy, Rektyfikacja Leszno”. Od 1 marca 1952 r. nazwa zakładu brzmiała: „Leszczyńskie Zakłady Przemysłu Spirytusowego”. W 1964 r. Leszczyńskie Zakłady Przemysłu Spirytusowego zostały włączone na prawach Wydziału do Poznańskich Zakładów Przemysłu Spirytusowego. W 1983 r. przedsiębiorstwo odzyskało samodzielność. Decyzją ministerstwa przyjęto nazwę: „Zakłady Przemysłu Spirytusowego Polmos w Lesznie”. W lipcu 1989 r. dyrekcja przedsiębiorstwa wystąpiła do Ministerstwa Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z wnioskiem o wyłączenie ZPS „Polmos” w Lesznie z monopolistycznego przedsiębiorstwa „Polmos” w Warszawie. 1 października 1989 r. powstało samodzielne przedsiębiorstwo pod nazwą: „Zakłady Przemysłu Spirytusowego w Lesznie”. Ze względu na rozszerzenie asortymentu wyrobów związanych z fermentacją, w kwietniu 1990 r. zdecydowano przyjąć nową nazwę zakładów: Przedsiębiorstwo Przemysłu Fermentacyjnego „Akwawit” w Lesznie. Z dniem 1 stycznia 1999 r. w wyniku przekształceń własnościowych powstało Przedsiębiorstwo Przemysłu Fermentacyjnego „Akwawit” Spółka Akcyjna w Lesznie. W 2002 r. zakład został wykupiony przez Aleksandra Gudzowatego, właściciela grupy Brasco. Obecnie nazwa zakładu brzmi: Przedsiębiorstwo Przemysłu Fermentacyjnego „Akwawit” Spółka Akcyjna w Lesznie.
Za: Archiwum Państwowe w Lesznie ,autor :Barbara Ratajewska