†

Piłsudskiego 37

Do Zeto: Łaźnia była w budynku położonym w głębi działki tak, jak sam napisałeś pod zdjęciem i wejście było chyba od ulicy Kilińskiego. Dodałem osobny podobiekt łaźni.

do blaggio.: Oczywiście masz rację. Podpisałem jak widać i miałem jeszcze uzupełnić, ale zająłem się czym innym.

Do Zeto: To nie jest basen, tylko pomieszczenie z natryskami, które widać wokoło.

Moim skromnym zdaniem jest to basen, wykorzystywany czasowo do zbiorowych kąpieli - tutaj dzieci. Że basen jest bez wody, to żaden problem, łatwo można przywrócić go do jego właściwej funkcji. Chyba tutaj chodziło o element zbiorowości i chyba był w ten sposób wykorzystywany w okresie np. nasilonej zakażalności świerzbem lub wszawicą.

Trochę mi to przypomina cotygodniowy (tak jest - jeden raz w tygodniu) seans w wojskowej łaźni w JW ???? w Mrzeżynie. Po kąpieli dodatkowa atrakcja, czyli fasowanie krótkich garnizonowych gaci wojskowych. Też jedna para na tydzień...

Moim zdaniem data powinna być wcześniejsza, przed I Wojną Światową. Po obu stronach chłopców stoją mężczyźni w rosyjskich mundurach.

do blaggio.:
Ale wcześniej to musiał być basen, bo widać napis - "Dla pływających".

do yani: Trudno powiedzieć, czy tak było, może tak. Mogły to być oddzielne natryski tylko dla pływających, bo kąpiel pod natryskiem przed wejściem do basenu była raczej obowiązkowa, i Ci którzy chcieli się tylko umyć mieli osobne, żeby nie przeszkadzali. Napis w odniesieniu do basenu miałby jakiś sens, gdyby przyjąć, że był jakiś drugi basen płytszy, taki tylko do moczenia się. Z drugiej strony dla pływających niekoniecznie basen musiał mieć aż 2,5 m głębokości, chyba że miałby umożliwiać skakanie "na główkę", ale to raczej przy dłuższym basenie, gdzie możliwe są zawody, ale nie tu (zakład kąpielowy).

do blaggio.:
Jaki sens miałoby mieć budowanie natrysków co najmniej 2 metry poniżej poziomu podłogi?

do yani: Jak widać, pojawia się sporo argumentów za i przeciw. Budynek był dwukondygnacyjny, więc natryski może były na parterze, a intensywność oświetlenia i jego kierunek mogą wskazywać na to, że powyżej był dach ze świetlikami. Ale z drugiej strony zastanawiające jest, po co pomieszczenie natrysków byłoby odkryte, i te poręcze poniżej poziomu górnej podłogi jakby przeznaczone dla pływających. Rury doprowadzające wodę do natrysków poprowadzone są na wierzchu tak, jakby zamontowane były później, więc może to jednak był basen i ja się mylę.

do zeto: Jeśli pierwotnie to był basen, to wydaje mi się, że po zamontowaniu natrysków już chyba nie pełnił tej funkcji.

do zeto: Dodane teraz przez Ciebie plany łaźni potwierdzają, że to był basen. Widok jest od strony wschodniej z płytszej części, gdzie było zejście po schodach, chłopcy stoją w części głębszej (z tego wynika, że napis dotyczył tej głębszej tylko dla pływających). Poziom galerii był wyższy od poziomu 0 o jakieś 1,4 m, na wprost za przepierzeniem były natryski, a po prawej przebieralnie. Wejście było w rogu na prawo od gościa na galerii. Na basen przechodziło się korytarzem, wzdłuż którego były kabiny z wannami (24 szt.). Główne wejście do łaźni było jednak przez kamienicę od Kilińskiego. Pytanie: czy basen był tylko dla mężczyzn?

do blaggio.: Łaźnia była dostępna dla obu płci (wtedy były zresztą tylko dwie), natomiast był jakiś harmonogram dzienny dla kobiet i mężczyzn. Na basenie działała np. nauka pływania. Dużo ciekawostek jest na świetnej stronie Bedeker Łódzki.

do Stanisław Goś: Słuszna korekta dat. Krakowskim targiem ustalono jednak, że najwcześniejsza data tego zdjęcia, to połowa czerwca 1915 r, czyli już czas okupacji niemieckiej. . Wtedy to zainstalowano w basenie 24 natryski i zorganizowano tzw. kąpiele ludowe. W takiej postaci z kąpieli korzystali mężczyźni w poniedziałki i środy, zaś kobiety we wtorki. W pozostałe dni łaźnia była nieczynna ze względu na kłopoty z opałem. Kąpiący się dostawali kawałek mydła, ale ręcznik musiał być własny..

do zeto: Noo, trzeba było tak mówić od razu ;-)

do blaggio.: Od razu, to należy się brać do całkiem innej roboty. Tutaj niezbędny jest spokój, zaduma, refleksja. No i współpraca z Koleżankami i Kolegami...

Do Zeto: Prawdopodobnie dojście do budynku łaźni było przez przejazd bramny w kamienicy narożnej i podwórze, a druga kamienica dwupiętrowa nie miała przejazdu i stykała się z łaźnią.

Niedawno, bo w październiku b.r. podczas prac przygotowawczych - w tym archeologicznych - do budowy czegoś tam na terenie dawnej łaźni odkryto jej fundamenty. Pisze o tym GW :

do zeto: Na drugim zdjęciu w artykule można rozpoznać rozkład pomieszczeń: kobieta stoi w miejscu pierwszej z prawej kabiny z wanną, przed nią na prawo większe pomieszczenie hallu, sam basen na zdjęciu jest z tyłu jeszcze nieruszony.