Oranżeria

Oranżeria znajduje się w północno-zachodniej części parku, na północ od pałacu Sanguszków (obecnie Starostwa Powiatowego). Jej przeszklona elewacja zwrócona była na południe. Pierwsze wzmianki o budynku pochodzą z inwentarzy z 1703 roku. Ostatnia przebudowa obiektu nadająca mu obecny wygląd odbyła się w latach 1755-1788. Jest to obiekt murowany z cegły, tynkowany, ma kształt wydłużonego prostokąta, Początkowo był to budynek parterowy, z dwukondygnacyjną częścią od wschodniej strony. W okresie międzywojennym obiekt popadał w ruinę. W roku 1931 oranżerię odrestaurowano z przeznaczeniem na mieszkania. Wówczas dokonano znaczącej przebudowy dzieląc część parterową w poziomie, na dwie kondygnacje. Obiekt pełnił funkcje mieszkalne do końca lat 60. XX wieku. Mieszkańców wykwaterowano ze względu na zły stan techniczny. W roku 2001 obiekt posiadał więźbę dachową w układzie kalenicowym, dach był kryty dachówką, częściowo zachowana była stolarka okienna i drzwiowa z okresu międzywojennego. Elewacja południowa posiada charakterystyczne półkoliste arkady. Oranżeria posiadała powierzchnię użytkową - 1586,5 m2, powierzchnię zabudowy - 654,2 m2 i kubaturę - 1541 m3. W roku 2005 za cenę 278 tys. złotych w trzecim przetargu oranżerię kupił prywatny przedsiębiorca z Lubartowa z zamiarem zaadaptowania jej na obiekt hotelowo-gastronomiczny. Obecnie (2015) na terenie obiektu trwają prace budowlane.
/Petroniusz w oparciu o "Losy oranżerii w Lubartowie, E. Przesmycka, K. Boguszewska http://www.pan-ol.lublin.pl/wydawnictwa/TArch7/14Przesmycka.pdf i http://www.lubartowiak.com.pl/tag/oranzeria-lubartow /