Gniewczyce

Wymarła osada będąca niegdyś przysiółkiem Mniszkowa. Zabudowania ulokowane były na południowo-wschodnim zboczu Wołka (878 m n.p.m.) i Małego Wołka (774 m n.p.m.). Przedwojenna nazwa - Kreuzwiese wzięła się od krzyża pokutnego, którego podobnie jak ocalałych budynków próżno dziś tam szukać. Zamieszkiwali ją w przeciwieństwie do tkackiego Mniszkowa drwale i tzw. kurzacy, którzy wypalali węgiel drzewny na potrzeby kopalń (głównie w pobliskiej Miedziance) a także hut. W okresie dużego zbytu na potrzeby przemysłu osada "dorobiła" się własnej gospody "Kreuzschaenke", która dzięki zaradności właścicieli - małżeństwa Pittermann cieszyła się klientelą również z okolicznych miejscowości i jej fotografie zagościły na wielu pocztówkach. Po upadku górnictwa osada wegetowała, utrzymując się z pasterstwa i tkactwa chałupniczego, które także w Mniszkowie przeżywało już kryzys. Po 1945 r. wyludniła się, części domów w ogóle nie zasiedlono, a z czasem wszystkie popadły w ruinę lub zostały rozebrane. Powodem tego był najprawdopodobniej brak chętnych do zajęcia tak wysoko usytuowanych gospodarstw przez mających jedynie "nizinne" doświadczenie w rolnictwie repatriantów ze wschodu. Nazwa Gniewczyce funkcjonowała więc stosunkowo krótko a dziś obszar ten nazywa się, tłumacząc ze starej, niemieckiej nazwy Halą Krzyżową pomimo zaginięcia ww krzyża, który dopiero w 1972 r. odnaleziono i przeniesiono do Rędzinek. Obecnie po tej niewielkiej osadzie zostały ruiny gospody i pozostałości po domostwach w postaci resztek murów i fundamentów a także zardzewiałych fragmentów przedmiotów codziennego użytku. Zauważalne są wyraźnie natomiast miedze i dzielące pola murki z luźno ułożonych kamieni oraz porastające je zdziczałe drzewa owocowe. Z miejsca tego rozpościera się imponujący widok w kierunku wschodnim (doskonale widoczne Góry Wałbrzyskie) a także od strony ostatnich zabudowań Mniszkowa w kierunku północnym z dominującym Połomem w paśmie Gór Kaczawskich. Opis na podstawie informacji z kroniki Dory Puschmann, bloga Subiektywny Przewodnik Po Górach oraz portalu rudawyjanowickie.pl / FB_Janowice_Wlk.