Zespół dworski rodziny Kuglerów, poza dworem otoczonym parkiem, obejmował następujące zabudowania:
2 oficyny, dom dla karbowego, dom dla polowego, gorzelnię, stodołę, owczarnię, spichrz, 3 szopy, stajnie i obory, stajnie i wozownie, kuźnię, wołownię i 1 kurnik.
Dwór był parterowy, podpiwniczony, murowany z cegły i kamienia, ze ścianami poprzecznymi z bali, z dachem dwuspadowym krytym gontem. Długość budynku głównego wynosiła 54,5 łokci (31,4 m), szerokość 21 łokci (12,0 m). Przy ścianie bocznej (wschodniej) znajdowała się kuchnia murowana z kamienia, pod gontem, o długości 15,75 łokci (9,0 m) i szerokości 10 łokci (5,75 m). Wnętrze o dwutraktowym układzie mieściło 10 pokoi na parterze i 2 pokoje na poddaszu. Z frontu domu od południa był ganek na słupach żelaznych przykryty blachą żelazną.
Na przełomie XIX i XX w., rozpoczęto przebudowę dworu, Środkowy segment budynku został podwyższony o jedno piętro, a od frontu skierowanego na południe dobudowano doń ganek z sześcioma czworokątnymi murowanymi filarami, przechodzącymi w łuki, osłaniającymi ostrołukowe okna w sieni i dwuskrzydłowe drzwi wejściowe. Nad gankiem powstała urokliwa, wysunięta loggia z dachem podpartym żeliwnymi słupkami ozdobionymi od góry ażurowymi łukami o ornamentyce roślinnej i z ażurowymi, metalowymi balustradami. Loggię pod dwuspadowym daszkiem osłaniał trójkątny, drewniany, ażurowy szczyt. Najbliższe otoczenie dworu stanowił staw (po stronie zachodniej) i park z klombem przed wejściem (od południa). Od bramy wjazdowej wiodła do dworu szeroka aleja parkowa ocieniona wysokimi, różnorodnymi gatunkowo drzewami.
Od 1929r., kiedy to nastąpił kryzys gospodarczy, majątek przejął we władanie brat Bolesława – Włodzimierz Kugler wraz z żoną Marią Winczakiewicz, córką sędziego z Kielc. Włodzimierz Kugler, który był już znanym i cenionym malarzem, dzięki uczestnictwu w wielu wystawach krajowych i zagranicznych, łączył zajęcia gospodarskie z pracą twórczą.
Od 1936r. majątek objął Tadeusz Kugler, syn Bolesława, który właśnie ukończył studia w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie. Tadeusz ożenił się z bogatą panną Haliną Kunicką z Łazisk koło Radomia, której posag umożliwił wyjście z kłopotów finansowych majątku. Tadeusz Kugler był ostatnim właścicielem Dóbr Mstyczowskich.
Podczas I Wojny Światowej Mstyczów sześciokrotnie przechodził na zmianę w ręce austriackie i rosyjskie.
W okresie II Wojny Światowej, był to azyl dla wysiedlonej rodziny, dla sierot, baza dla partyzantów AK, schronienie dla skoczków spadochronowych Armii Czerwonej i lotników angielskich – uciekinierów z obozów niemieckich. Były wtedy okresy, że do stołu w jadalni zasiadało 40 osób.. Mimo biedy i ograniczeń lokaj zawsze występował w białych rękawiczkach i na srebrnej tacy podawał skromne ilościowo posiłki.
Przemarsz i kwaterowanie wojsk radzieckich nie spowodowało większych szkód poza uszczupleniem zapasów żywności.
Grabież zaczęła się po nastaniu nowych władz. W 1945r. majątek Mstyczów został w ramach reformy rolnej rozparcelowany, a dwór rozgrabiony, park spalony na polecenie władz, „by żaden ślad po panach nie pozostał”.
_______________________________________________________________________________________________________________
Na bazie opracowania: Barbara i Grzegorz Cisowscy z referatu wygłoszonego na seminarium Stowarzyszenia Historyków Sztuki w Kielcach,
w dniu 3 października 1997r.
