Krzyż Grunwaldu

Dwa miecze, przez niektórych nazywane dwoma krzyżami. Takich pomników na terenie byłego województwa pilskiego stoi dokładnie 21. Dziś to pogranicze Wielkopolski i Pomorza Zachodniego. Są w miejscach, gdzie przebiegała linia walk o Wał Pomorski. Stoczoną przez Polaków i Rosjan batalię o jego zdobycie, zalicza się do najkrwawszych bitew, które rozegrały się u schyłku II Wojny Światowej. Po ponad 40 latach od postawienia monumentów wraca dyskusja dotycząca ich formy, która wg opinii Instytutu Pamięci Narodowej kojarzy się z Polską Ludową. W ocenie warszawskich historyków z IPN, pomniki w takiej formie nie powinny istnieć w przestrzeni publicznej.

IPN tak uzasadnia swoją decyzję:
"Przedmiotowe obiekty przedstawiają miecze Grunwaldu w formie, która została im nadana przez prosowiecką Gwardię Ludową, rozkazem dowódcy głównego GL z listopada 1943 roku, ustanawiającego odznaczenie "Krzyż Grunwaldu" w formie dwóch pionowych mieczy umieszczonych równolegle.(...)Tym samym, symbol ten, był zasadniczo wytworem sił postsowieckich, które w sposób siłowy i w oparciu o ZSRR, przejęły władzę w Polsce, tworząc tzw. władzę ludową".