Kościół ewangelicki (Evangelický kostel)

Początki zboru nawiejskiego sięgają 1785 roku, jednak za datę powstania uznawany jest rok 1791. Powstał on po wyodrębnieniu go ze zboru bystrzyckiego, na prośbę licznych protestantów, którzy uzasadniali „Iż przy oddaleniu ewangelików w katolickiej parafii istebniańskiej od Bystrzycy i przy wysokości położenia górskich dolin, wskutek którego panuje w nich surowszy klimat niż w nizinach, słabsi ludzie nie mogą chodzić na nabożeństwo i z chrztami do Bystrzycy.“ Budowa pierwszego, drewnianego domu modlitwy rozpoczęła się dopiero w maju 1791 roku. Prace szły jednak szybko i już 15 sierpnia tegoż roku doszło do jego poświęcenia. Z powodu wysokich kosztów budowy wierni zwróci li się z prośbą do ówczesnego księcia cieszyńskiego, syna króla polskiego i elektora saskiego Augusta III (1733-1763) Alberta Kazimierza Sasko-Cieszyńskiego (1766-1822), który podarował im materiał potrzebny na budowę. Nowo powstałym zborem kierował do maja 1792 roku pastor bystrzycki Andrzej Paulini, po którym pierwszym nawiejskim pastorem stał się jego syn Józef Paulini. Zbór liczył wówczas 189 rodzin. Już w 1804 roku oczywistą stała się potrzeba wybudowania nowego, większego kościoła. W tym celu ponownie zwrócono się do księcia Alberta, który zezwolił na budowę i znów podarował prawie cały materiał budowlany. Prace rozpoczęto w 1817 roku. natomiast do uroczystego poświęcenia doszło symbolicznie znów 15 sierpnia 1820 roku. Nowy murowany kościół o jednej nawie zbudowany został w stylu empirowym. Aby zachować pamięć o swym dobroczyńcy, wdzięczni nawsianie umieścili nad główną bramą kamienną tablicę pamiątkową, która do dziś znajduje się na swym miejscu. Głosi ona: „Poznajcie prawdę, a prawda was wyswobodzi. Jan VIII. 32. Co cesarz Józef II pozwolił, Leopold II i Franc I potwierdził a Albert książę Sasko-cieszyński osobliwą łaską forytował, to zbór Nawiejski auszp. wyznania sobie i potomkom z ochotą wybudował. 1820“ W 1826 roku liczył zbór 2600 dusz. W 1849 uzyskano prawo na wybudowanie wieży i zawieszenie dzwonów. Podczas II wojny światowej dwa z trzech dzwonów zostały skonfiskowane do celów wojskowych. Nowe dzwony, które zastąpiły swych poprzedników poświecono i zawieszono dopiero w 1990 roku.
Info zaczerpnięte z publikacji: 200 lat budynku szkoły ewangelickiej w Nawsiu.