Sanatorium "Niemirów"

Niemirów znany jest przede wszystkim jako miejscowość uzdrowiskowa, opierająca się również na tradycjach związanych z Janem Sobieskim, który korzystał z leczniczych właściwości wód roztoczańskich. Na zachód od miasta (3 km od jego centrum), w dolinie rzeki Smerdech, która swą nazwę zawdzięcza charakterystycznej woni źródeł siarkowych, znajduje się Uzdrowisko Niemirów. Swymi początkami sięga 1814 roku i należy do najstarszych tego typu zakładów leczniczych. Założył go w swych dobrach hrabia Ignacy Hilary Moszyński. Łazienki Niemirowskie składały się początkowo z jednego domu z łazienkami i drewnianymi wannami. W kolejnych latach przybyły następne budynki. W sezonie letnim w łazienkach wypoczywał hr. Moszyński. W czasie jego pobytu kwitło życie kulturalne, występowali dworscy muzycy i aktorzy. Na początku lat 30. XIX wieku z walorów uzdrowiska korzystało około 200 kuracjuszy. Czynnych było kilka źródeł w tym dwa do kąpieli i jedno do picia. Ówcześni naukowcy potwierdzili wyjątkowe właściwości niemirowskich wód siarczanych.

Pierwszy, pomyślny okres w dziejach uzdrowiska skończył się wraz z dużym pożarem Niemirowa w 1834 roku. Po okresie upadku łazienki zaczęły się ponownie rozwijać. W 2 połowie XIX wieku funkcjonowało już kilka sanatoriów, w tym obszerny dom dla Żydów, istniała także sala dla zabaw i teatr. Pełne odrodzenie zakładu kąpielowego nastąpiło za czasów kolejnych właścicieli dóbr niemirowskich – Krusensternów.

Duże zasługi dla rozkwitu uzdrowiska na przełomie XIX i XX oraz w latach międzywojennych położył hr. Karol Krusenstern, miłośnik balneologii. Według Mieczysława Orłowicza w 1906 roku funkcjonowały tu trzy źródła: „Maryja”, „Anna” i „Bronisława”. Badania składu wód niemirowskich przeprowadził w tym czasie dr Bronisław Radziszewski, profesor chemii Uniwersytetu Lwowskiego. Obok wyremontowanych starych willi wzniesiono nowe, często o wysokim jak na owe czasy standardzie - z wodociągami, kanalizacją, restauracją i czytelnią, jak willa „Dewajtis”. Łącznie zakład posiadał 10 willi „dobrze urządzonych (…), rozrzuconych po parku i lesie”. Zbudowanie w 1907 roku nowego zakładu kąpielowego na 21 wanien znacznie zwiększyło frekwencję, którą oceniano wówczas na 700 osób w sezonie. Kuracjuszom oferowano kąpiele w gorącej wodzie siarkowodorowej lub borowinie, inhalacje, masaże. Dla rozrywki gości w ogrodzie zdrojowym urządzono modny wówczas kort tenisowy, kręgielnię, pole do krykieta, ustawiono przyrządy gimnastyczne. Na stawie w pobliskiej Rudzie organizowano przejażdżki łodziami. W domu zdrojowym była sala balowa, chociaż narzekano na brak własnej orkiestry. Łazienki Niemierowskie reklamowano, iż należą do najlepszych, a jednocześnie najtańszych w ówczesnej Galicji.
źródło:

http://www.sobieski.lubaczow.com.pl/szlak_niemirowski/niemirow