Pałac

Pałac wzniesiono na solidnych fundamentach z ociosanych i naturalnych granitowych kamieni polnych, takich jakie jeszcze dziś można spotkać w okolicach wsi oraz zbudowano z cegły. Również ten materiał produkowano na miejscu zakładając na okoliczność budowy małe, likwidowane później cegielnie.
Piętrowy korpus budowli założono na planie prostokąta z dwiema kwadratowymi wieżami od strony południowej i wieżą ośmioboczną mieszczącą okrągłą klatkę schodową po stronie północnej. Wejście główne do budynku – umieszczone od frontu – prowadzi przez szerokie schody przerzucone nad niewielką fosą. Nad wejściem znajduje się balkon oparty na żeliwnych, dekoracyjnych oparciach, posiadający bogato zdobioną balustradę. Symetrycznie do wejścia głównego, po drugiej stronie pałacu, w elewacji ogrodowej umieszczone jest wyjście prowadzące z drewnianej, przeszklonej werandy przez kamienne schody na rozciągającą się poniżej polanę. Malowniczą bryłę zabytku dodatkowo podkreślają zróżnicowane w kształcie dachy z wystawkami i lukarnami. Zachwyca nie tylko ciekawa bryła pałacu. Głównym elementem decydującym o pięknie i ostatecznej formie zabytku jest niezwykle subtelny rysunek dekoracji sztukatorskiej oraz bogatego wystroju ścian – detalu architektonicznego, zdobiącego wszystkie elewacje pałacu. Pośród licznych motywów ornamentalnych dostrzeżemy: rzeźbione fryzy, kwiatowe girlandy, bogato opracowane kartusze, wazy wreszcie dekoracyjnie ozdobione okna. Opracowanie oraz kompozycja tych elementów świadczy o dużym wyczuciu i wrażliwości nieznanego z imienia i nazwiska twórcy pałacu. Podziw wzbudza zwłaszcza architektura elewacji wież mieszkalnych od strony południowej.
Oprócz dekoracji sztukatorskiej na zewnątrz budowli podziwiać można również wnętrza zabytku. Rozplanowano je dla potrzeb zapewne kilkuosobowej rodziny, w której zwykle oprócz dziedzica z żoną i dziećmi pałac zamieszkiwali najbliżsi krewni oraz służba. Tak jak to było w zwyczaju pomieszczenia parteru pałacu w Nosowie służyły celom reprezentacyjnym i to tu umieszczano najbardziej okazałe pokoje-salony. Pokoje sytuowano symetrycznie po obu stronach głównego centralnie umieszczonego hallu, pełniącego funkcję centrum komunikacji wewnętrznej. Stąd kierowano się na prawo i lewo dużymi dwuskrzydłowymi drzwiami do kolejno amfiladowo połączonych pomieszczeń. Od frontu znajdowały się tutaj salony pana i pani domu, gabinet do pracy, biblioteka, pokój muzyczny. W części ogrodowej pałacu, centralnie w stosunku do całej budowli zlokalizowano salę balową. W jej sąsiedztwie zazwyczaj umieszczano jadalnię, pomieszczenia pomocnicze, także pokoje gościnne. Z sali balowej, największego i najbardziej okazałego pomieszczenia pałacu, poprzez werandę – ogród zimowy – wychodzi się wprost do parku. Reprezentacyjny charakter sali podkreślają, podobnie jak ważną funkcję innych pomieszczeń, piękny zielony piec i bogato dekorowany kominek z piaskowca. We wnętrzach parteru podziwiać można także dwa inne piece, jeden z kaflami holenderskimi a salonie od strony ogrodu i duży neorenesansowy biały piec w trakcie frontowym. Powszechnie stosowanym opałem do palenia w piecach było drewno i torf, które powszechnie występowały w okolicy. Najbardziej reprezentacyjne salony ozdabiały nie tylko piece i kominki ale także sztukaterie na sufitach, dodające uroku wnętrzom wyposażonym przecież dawniej w stylowe meble i urządzenia.
Piętro pałacu pełniło funkcję podrzędną w stosunku do parteru. Tam umieszczono bardziej „prywatne” rewiry domu; sypialnie dziedziców, ich dzieci czy guwernantki. Tu także znalazły miejsce pokoje zabaw dla dzieci oraz pokoje sypialne dla gości. Kuchnia i wszystkie pomieszczenia pomocnicze znajdowały się w piwnicach. Stamtąd gotowe już potrawy transportowano ręczną windą do jadalni na parterze. W piwnicach lub na strychu znajdowały się także pomieszczenia do wędzenia mięs i przechowywania dziczyzny, prawdziwego przysmaku w mało urozmaiconym w gruncie rzeczy pomorskim jadłospisie.

Źródło:

http://www.palacnosowo.ohp.pl/historia.html