Chałupa ze wsi Nowe Kawkowo

35a. Chałupa ze wsi Nowe Kawkowo (gm. Jonkowo, pow. olsztyński, obiekt oryginalny z XIX w.)

Drewniana chałupa z regionu Warmii, trójdzielna, dwutraktowa. Przy ścianie szczytowej znajduje się podcień narożny, utworzony przez dobudowanie tzw. Komnatki i przykrycie głównej bryły budynku wspólnym, dwuspadowym dachem, poszytym trzciną. Ściany w konstrukcji zrębowej łączone na jaskółczy ogon. Jeden ze szczytów zbudowany w konstrukcji szkieletowej, wypełnionej cegłą i otynkowanej, drugi szalowany jest pionowymi deskami. Ponad kalenicę wystają śparogi – ozdobne deski, będące przedłużeniem wiatrownic, zabezpieczających krawędzie dachu. W pomieszczeniach zostało odwzorowane wyposażenie z lat 30. XX w. Widać w nim wyraźny wpływ stylu mieszczańskiego. Malowane wzorzyście meble zastąpione zostały przez jednobarwne, ozdobnie profilowane, ażurowane, niektóre rzeźbione. Na szczególną uwagę zasługuje dobudowany pokój gościnny, w którym usytuowane zostały najnowocześniejsze w tym czasie sprzęty, takie jak szafa grająca, stylowa kanapa, komoda z lustrem, na ścianach obrazy o tematyce świeckiej. W budynku nadal znajduje się czarna kuchnia, jednak przejęła ona funkcje gospodarcze, natomiast posiłki dla domowników przyrządzane były w białej kuchni na kaflowym trzonie pieca. W tym najcieplejszym pomieszczeniu znalazł miejsce kącik higieniczny. W jego pobliżu oraz w komorze ustawione zostały dwie pralki. Dużą zachowawczością cechuje się pokój najstarszego pokolenia, z którego dziadek zajmował się garncarstwem, a babcia wraz z gospodynią – obsługą magla. Obiekt eksponowany w Muzeum od 1970 r.

Źródło: Jadwiga Wieczerzak, Ewa Wrochna „Przewodnik. MuzeumBudownictwa Ludowego. Park Etnograficzny w Olsztynku” Olsztynek 2015