Badania archeologiczne w cieniu opery "NOVA"

W dniu 6 lutego 2023 r. Pracownia Archeologiczna ,,Imladris” Roberta Grochowskiego rozpoczęła w centrum Bydgoszczy badania archeologiczne przy inwestycji: ,,Rozbudowa Opery Nova w Bydgoszczy o IV krąg wraz z infrastrukturą parkingową”. Wykonawcą prac jest Budimex S.A. Obszar, jak na badania archeologiczne w warunkach miejskich, jest olbrzymi – wynosi 6000 m2. Do połowy marca udało się przebadać większą część założonego obszaru. Odsłonięto ponad 30 murowanych i drewnianych obiektów architektonicznych, tyleż samo obiektów archeologicznych i ponad 120 warstw kulturowych. Do tego ogrom materiału zabytkowego, w tym liczne monety i mobilia. Na zdjęciach prace przy odsłanianiu ,,Odwachu”, budynku pełniącego funkcję aresztu garnizonowego, w okresie międzywojennym również Wojskowego Sądu Rejonowego, zaś po II wojnie światowej Komendy Garnizonu. Budynek wniesiono w latach 1862 – 1871 w północnej części narożnej parceli, szczytem do Wilhelm Strasse (obecna ul. Marszałka Focha). Była to wolnostojąca, okazała budowla na planie zbliżonym do krzyża greckiego, o całkowitej długości 26,6 m i szerokości 16,7 m. Od strony północnej znajdował się parterowy, prostokątny przedsionek o wym. 11,0 x 2,9 m, z trójdzielnym, arkadowym wejściem. Główna część budynku była początkowo trzykondygnacyjna. W części frontowej (północnej) mieściły się pomieszczenia sądowe, strażnicze oraz areszt oficerski; w części tylnej cele dla szeregowych aresztantów. W suterenie były pokoje wartowników, magazyn i kuchnia. W 1882 r. nadbudowano dwie kolejne kondygnacje. Od południa dobudowano dwupiętrowy, podpiwniczony aneks, o długości 10,0 m i szerokości 4,0 m, wg projektu garnizonowego inspektora budowlanego w Toruniu i Bydgoszczy Dublańskiego oraz regencyjnego kierownika budowlanego w Bydgoszczy Liebenaua. Całość została wyburzona ok. 1998 r.   Autor: Robert Grochowski, Pracownia Archeologiczne IMLADRIS