Cmentarz Komunalny

Nowy cmentarz w dawnej wsi Zakrzów, włączonej w granice Opola w 1899 roku, został założony w 2 poł. XIX wieku, prawdopodobnie w 1862 r. Wcześniejszy cmentarz zakrzowski mieścił się w okolicy kaplicy św. Anny i już w 1939 r. został splantowany. Cmentarz początkowo niewielki, miał powierzchnię ok. 25 arów. Po przyłączeniu Zakrzowa do Opola w 1899 dokupiono przyległą od strony wschodniej działkę i powiększono cmentarz ponad trzykrotnie do obecnych rozmiarów. Po powiększeniu ustalił się zachowany do dzisiaj prosty układ cmentarza z główną aleją, wysadzaną drzewami, prostopadłą do ul. Budowlanych, w przebiegu której w 1907 roku ustawiono betonowy krzyż, stanowiący dominantę cmentarza. Układ alei i krzyża wyraźnie wskazuje, że pierwotnie wejście główne na cmentarz było od strony ul. Budowlanych. Pod koniec lat 20. XX wieku na cmentarzu wzniesiono istniejącą do dziś niewielką ceglaną kostnicę, zachowało się pismo mieszkańców Zakrzowa w tej sprawie z 1928 roku. W obrębie muru cmentarnego, w narożniku ulic Budowlanych i Harcerskiej znajduje się murowana kapliczka, na planie kwadratu o barokowych formach wzniesiona w XVIII w.
Groby rozmieszczone są w rzędach ułożonych prostopadle do głównej alei, po obu jej stronach. Wydzielono kwatery dziecięce, pod murem od strony zachodniej, zachowało się kilka żeliwnych ogrodzeń grobów z początku XX wieku. Najstarsze istniejące groby datowane są na początek XX w., część z nich nosi sygnatury opolskich kamieniarzy. Przeważają typowe skromne nagrobki kamienne z krzyżem ustawionym na cokole w formie stojącego prostopadłościanu opatrzonego inskrypcją. Wyjątek stanowi oryginalny nagrobek kamienny w formie ściętego pnia drzewa. Znajdujemy tu także nieliczne krzyże żeliwne i drewniane. Na nagrobkach charakterystyczne, powtarzające się nazwiska mieszkańców wsi, zmarłych z rodziny Laxy, Kurperz (Kurpiers), Skrzypczyk, Czech, Motzko, Schliwa, Kolodziej, Pogrzeba. Większość napisów na grobach przedwojennych w języku niemieckim, nieliczne płyty z inskrypcjami polskimi.
Na cmentarzu są też groby osób zamordowanych przez żołnierzy radzieckich w 1945 roku. Od stycznia do marca 1945 z rąk czerwonoarmistów zginęło 103 mieszkańców Zakrzowa. Tablicę poświęcona ich pamięci, zawierającą nazwiska ofiar, odsłonięto w pobliskiej kaplicy św. Anny w 70. rocznicę mordu. We wschodniej części cmentarza większość grobów pochodzi z okresu po 1945 roku. W okresie powojennym na cmentarzu chowano kilkadziesiąt osób rocznie. Ostatnie pochówki pochodzą z początku lat 60. XX wieku.
Źródło:

http://cmentarze.opole.pl/