W 1522 roku, na skutek zamiany z biskupem Erazmem Ciołkiem, Kock przeszedł na własność skarbu państwa. W 1512 roku hetman wielki Mikołaj Firlej został dzierżawcą starostwa w Kocku. W 1515 król Zygmunt Stary zgodził się by Firlej wykupił dobra kockie z rąk dzierżawców, co nastąpiło w 1517 roku. Jego syn Piotr Firlej wzniósł tu obronne „fortalicium” i urbanistycznie połączył miasto z rezydencją. W 1557 roku w wyniku podziału dóbr, majątek otrzymał wojewoda Jan Firlej, który około 1560 roku rozbudował rezydencję w Kocku i w niej zmarł. Kock pozostawał w ręku rodu Firlejów do roku 1658 roku, gdy zmarł bezpotomnie Andrzej Firlej. Kock przeszedł następnie w ręce jego siostrzeńców. Niedługo później, w 1669 roku majątek przeszedł na własność Jana Wielopolskiego, a następnie dobra nabył książę Kazimierz Leon Sapieha.
Po śmierci Kazimierza Leona Sapiehy w 1738 roku, jego najstarsza córka Anna, pozostawała pod opieką Józefa Aleksandra Jabłonowskiego (1711-77). W 1750 roku Anna wyszła za Jana Kajetana Jabłonowskiego, z którym odbyła kilkuletnią podróż po Europie. Po śmierci męża w 1764 roku Anna Jabłonowska zajęła się działalnością polityczną, jednak po niepowodzeniach, po 1771 roku skupiła się na spłacie zobowiązań po mężu oraz rozwoju swoich dóbr, których ośrodkami był Kock, Wysokie i Siemiatycze. W konsekwencji rezydencja w Kocku stała się ważnym w 2 połowie XVIII wieku ośrodkiem życia naukowego i kulturalnego. Po 1777 roku z polecenia Anny Jabłonowskiej istniejący wcześniej pałac został całkowicie przebudowany wg projektu saskiego architekta Szymona Bogumiła Zuga. Powstało założenie na planie podkowy, fasada została ozdobiona portykiem jońskim, a elewacja ogrodowa parterowym portykiem toskańskim. Boczne ryzality fasady i środkowa część elewacji ogrodowej otrzymały zwieńczenia w postaci attyki. Środkowy szczyt elewacji ogrodowej dekorował owalny medalion z cyfrą i mitrą książęcą Sapiehów. Oficyny połączono z pałacem za pomocą galerii z kolumnami. Dziedziniec od frontu zamknięto niskim murem z bramą ujętą w sfinksy. Bogumił Zug był również projektantem ogrodowych mostów oraz wozowni i stajni. W 1780 r. Annę Jabłonowską w Kocku odwiedził cesarz Józef II Habsburg, a w 1782 r. książę Paweł z żoną Dorotą, następca tronu carskiego. W pałacu kockim bywali też Ignacy Krasicki, Adam Naruszewicz, Hugo Kołłątaj, Franciszek Trembecki i Franciszek Karpiński.
W 1800 roku dobra wraz z pałacem odziedziczył brat Anny, Franciszek Sapieha, który przeznaczył je na spłatę długów w warszawskim banku Jana Meysnera (Jana Meissnera). W 1806 roku pałac otrzymała w posagu Aleksandra, jedna z córek Jana Meysnera, która wyszła za rosyjskiego dyplomatę barona d'Anstett.
W latach 1825–1832 na zlecenie ówczesnej właścicielki Kocka baronowej Aleksandry z Meissnerów d’Anstett, architekt Henryk Marconi przeprowadził przebudowę pałacu, która uprościła i zubożyła pierwotną architekturę budowli zaprojektowanej przez Szymona Bogumiła Zuga. Dawny wyniosły dach łamany i pokryty dachówką został zamieniony na zwykły czterospadowy. Znikły też balustradowe attyki wieńczące ryzality pałacu i szczegóły zwieńczenia nad frontonem portyku. Baron d'Anstett zmarł w 1835 roku.
W 1863 roku dobra odziedziczył Edward Fanshaw i od niego, lub jego spadkobierców, w 1866 lub w 1869 roku majątek kupił hrabia Adam Żółtowski z Ujazdu (1814-1896). Po nim dobra w 1874 roku przejął jego syn Edward hrabia Źółtowski herbu Ogończyk (1848-1931). W rękach jego rodziny pałac pozostawał do 1944 roku i jego ostatnim właścicielem był Józef Żółtowski.
W dniu 6 października 1939 roku, po bitwie pod Kockiem, na dziedzińcu pałacowym generał Franciszek Kleeberg złożył na ręce niemieckiego dowódcy akt kapitulacji.
W 1967 roku w pałacu mieściła się Szkoła Rolnicza. W 1978 roku w pałacu otworzona została Izba Pamięci Bitwy pod Kockiem. W 1980 roku pałac wyremontowało "Przedsiębiorstwo Modernizacji Budownictwa ZREMB" w Międzyrzecu Podlaskim.
Od 1984 roku pałac jest siedzibą Państwowego Domu Opieki Społecznej im. Macieja Rataja. Mieści się w nim także Dom Kultury im. ks. Anny z Sapiehów Jabłonowskiej.
Ogród pałacowy powstał na zlecenie Jabłonowskiej. Był to ogród botaniczny na europejskim poziomie. Park urządzono w okresie przebudowy pałacu w stylu wczesnego parku angielskiego. Autorem zagospodarowania terenów zieleni wokół pałacu był również Zug. W romantycznej scenerii parku nie mogło zabraknąć modnych elementów nawiązujących do starożytności: przypadkowych ruin świątyń z resztkami kolumnad, okrągłej wieżyczki z napisem „Apollo Bóg Nauk, Bóg światła dary krajowi swojemu rozdaje”. Poza galerią zachodnią Zug umieścił klatkę na ptaki. W parku – ogrodzie kockim rosło 590 gatunków krzewów i drzew, w tym rośliny północnoamerykańskie z Florydy, Karoliny i Kanady. W ogrodzie istniała też pomarańczarnia i szklarnie z kwiatami.
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac_w_Kocku
(35 realizacji)
