Park

Nekropolia położona przy Menzelstrasse (ulica Sztabowa), na zachód od cmentarza żydowskiego przy ulicy Ślężnej (Jüdischer Friedhof an der Lohestrasse). Od północy graniczyła z terenem cmentarza dawnej gminy Nowa Wieś (Friedhof der ehemaligen Gemeinde Neudorf).

Cmentarz otwarty w 1866 roku. Przeznaczony do likwidacji w 1967 roku. Neogotycka, jednonawowa kaplica zbudowana z cegły, wzniesiona na planie centralnym. Jednokondygnacyjna budowla została przykryta dwuspadowym dachem, z umieszczoną na osi oktagonalną wieżą z ostrołukowymi oknami i sygnaturką. łWiezę zaopatrzono w hełm w kształcie ostrosłupa. Wejście główne prowadziło I przez ostrotukowy portal ozdobiony maswerkiem. Zaprojektowana w 1866 roku, wykonana w latach późniejszych przez firmę E. Nowacki.

Pierwsze wzmianki na temat nekropolii są związane z datą 15 września 1866 roku, kiedy zatwierdzono koncepcję jej usytuowania. W końcu tego roku została otwarta.

Założenie komunikacyjne cmentarza opierało się na istnieniu sieci ścieżek biegnących z północy na południe. Główna aleja, obsadzona kasztanowcami, prowadziła od wejścia przy Menzelstrasse (ulica Sztabowa). W centrum cmentarza znajdowała się neogotycka kaplica wzniesiona po 1866 roku. W 1867 roku firma Nowacki przedstawiła projekt domu mieszkalnego o podobnym, neogotyckim charakterze. Był to budynek jednokondygnacyjny, na planie prostokąta, zbudowany z cegły. W tym samym roku zaprojektowano również dobudówkę do domu mieszkalnego, z przeznaczeniem na oranżerię. Po 1897 roku zaczęto realizować według przedstawionego do zatwierdzenia 30 listopada 1897 roku projektu firmy D. Gasde, budowę budynku gospodarczego przeznaczonego na garaż dla powozów cmentarnych oraz magazyn narzędzi. Usytuowano go niedaleko domu mieszkalnego. Oba te obiekty połączono w 1926 roku według projektu A. Klara. Wolną przestrzeń między magazynem a budynkiem mieszkalnym zabudowano, tworząc dodatkowe pomieszczenie.

Nieliczna dokumentacja projektowa pomników nagrobnych jest związana z okresem od 1900 do około 1920 roku. Nagrobki były wytwarzane w warsztatach kamieniarskich między innymi D. Gasde, Ludwiga Niggla i firmy Max und Karl Jache. Spośród nich na uwagę zasługują pomniki sygnowane przez warsztat D. Gasde. Były wykonywane z barwnej cegły klinkierowej (zielona, brunatnoczerwona), według wzorów gotyku scjentystycznego, z bogatymi zdobieniami. Przykładami takich realizacji są zachowane w Archiwum Budowlanym Miasta Wrocławia projekty:
- nagrobka G. Schmidta, zatwierdzony do realizacji 18 marca 1902 roku,
- nagrobka E. Taubego, zatwierdzony do realizacji 28 kwietnia 1902 roku.

Z cmentarza korzystały gminy staroluterańskie kościoła św. Katarzyny i kościoła imienia Chrystusa.

Źródło: Cmentarze dawnego Wrocławia