†

Zakłady "Modena"

Do 1908 istniał przy skrzyżowaniu ulic Kraszewskiego i Jackowskiego niemiecki-cesarski Bekleidungsamt zawierający krajalnie szewskie i krawieckie, zatrudniający niemieckich żołnierzy-rzemieślników. Funkcjonowały tu też magazyny wyrobów gotowych. W 1908 zakończono budowę dwupiętrowego budynku wzdłuż ul. Jackowskiego z nowoczesnymi mechanicznymi warsztatami szewskimi oraz krajalnią i magazynem skór, a także własną windą i elektrownią. Od 1 października 1908 pracowali tu wyłącznie cywile (około 300 osób), a kierownictwo pozostało w rękach wojskowych. Wytwarzano tutaj mundury sukienne i drelichowe, obuwie żołnierskie oraz bieliznę dla V Korpusu Wojska Niemieckiego. Obiekty rozbudowano w czasie I wojny światowej, a liczba pracowników wzrosła wówczas do około 1500.
17 listopada 1918 zakłady obsadziła polska kompania Donata Stolpika, uniemożliwiając Niemcom wywóz gotowych wyrobów. Polskie władze powołały tu Zarząd Urzędu Umundurowania.
Nazwa zmieniła się w 1921 – na Okręgowy Zakład Mundurowy VII (potem Wojskowy Zakład Mundurowy). W 1921 przeprowadzono też remont maszyn. Zakład, w końcu 1921, przejęło Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej. Od tego czasu poszerzono asortyment, m.in. wytwarzano mundury kolejarskie. Dalsza rozbudowa nastąpiła w 1924. Wybudowano wtedy m.in. nową stolarnię. W 1927 powołano wydzielone przedsiębiorstwo - Państwowe Zakłady Umundurowania w Warszawie, Oddział Fabryczny w Poznaniu. Dokonano wtedy reorganizacji metod pracy, a w 1935 wprowadzono nowoczesne prasowalnie parowe.
W połowie 1939 rozpoczęła się ewakuacja zakładów – w sierpniu tego roku zakłady były praktycznie zlikwidowane. 1 września 1939 fabrykę zbombardowali Niemcy, nie czyniąc jednak większych szkód. W połowie września 1939 zakład obsadzili naziści, a produkcja została przestawiona na potrzeby armii niemieckiej. Większość pracowników stanowili nadal Polacy (dzień pracy miał dwanaście godzin, wielu z nich zamordowano za sabotaż).
W lutym 1945 zakłady przejściowo obsadziła Armia Czerwona – szyto m.in. waciaki i pokrowce na czołgi. Następnie zakłady przejął Centralny Zarząd Przemysłu Włókienniczego. W 1951 nastąpiło usamodzielnienie – stworzono Poznańskie Zakłady Przemysłu Odzieżowego im. Komuny Paryskiej Modena i Poznańskie Zakłady Obuwia Domena.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojskowe_Zak%C5%82ady_Umundurowania_w_Poznaniu


Starsi poznaniacy pamiętają zakłady przemysłu odzieżowego przy ul. Jackowskiego pod nazwą Modena, jak kusiły każdej wiosny nowymi trendami, a mury tych zakładów przyciągały najzdolniejsze szwaczki i krawcowe.
W latach 70-tych XIX w. między obecnymi ul. Bukowską, a Grunwaldzką powstał duży kompleks Koszar z kasynem oficerskim i Zakładem Umundurowania, który później przekształcono w Zakład Przemysłu Odzieżowego. Od początku XX w. zmianą ulega przede wszystkim charakter zabudowy. W miejsce wiejskich niskich budynków zaczęto stawiać wielopiętrowe kamienice czynszowe, będące wspaniałym przykładem architektury secesyjnej, oraz wytyczać nowe ulice. Zlokalizowanych było tam wiele sklepów, warsztatów i zakładów przemysłowych. W dzielnicy powstały m.in. pierwszy poznański dworzec kolejowy, Ogród Zoologiczny, Ogród Botaniczny, który do dziś jest zieloną enklawą, służącą nie tylko mieszkańcom Jeżyc, ale całego miasta.W takiej okolicy powstały zakłady Modena. Dziś otoczenie dynamicznie się rozwija powstaje osiedle Zajezdnia, ale sam zakład podupadł a całość przejął syndyk.

https://www.codziennypoznan.pl/artykul/2018-01-21/modena-poznan-kiedys-duma-miasta-a-dzis