Pałac Biskupi, dumnie wznoszący się przy placu Poznańskim, stanowi nie tylko główną siedzibę władz archidiecezji poznańskiej, ale także jeden z najokazalszych i najbardziej reprezentacyjnych gmachów na Ostrowie Tumskim. Jego monumentalna bryła, choć stosunkowo młoda w porównaniu z katedrą, jest nierozerwalnie wpisana w historię tego miejsca i stanowi świadectwo jego ciągłej, duchowej roli. Dzieje siedziby biskupów poznańskich na Ostrowie Tumskim sięgają zarania polskiej państwowości, jednak obecny pałac jest stosunkowo nowym budynkiem w tej długiej tradycji. Wcześniejsze rezydencje biskupie, często drewniane lub muryrowane, wielokrotnie padały ofiarą pożarów, powodzi i wojen. Szczególnie dotkliwe zniszczenia przyniosła II wojna światowa, podczas której wysadzony został stojący w tym miejscu historyczny, klasycystyczny pałac z końca XVIII wieku. Decyzja o odbudowie była nieunikniona, a jednocześnie stanowiła ogromne wyzwanie. Nowy pałac, wzniesiony w latach 1948-1956 według projektu Franciszka Morawskiego, nie jest zatem rekonstrukcją, lecz budowlą całkowicie nową, świadomie nawiązującą do form historycznych. Jego budowa w trudnych czasach powojennych była aktem wielkiej wiary i determinacji, mającym na celu utrzymanie ciągłości administracyjnej i duchowej życia archidiecezji.Architektura powojennego Pałacu Biskupiego to majstersztyk w zakresie reinterpretacji historyzmu. Projektant sięgnął po formy późnego baroku i klasycyzmu, tworząc gmach, który doskonale komponuje się z zabytkowym otoczeniem Ostrowa Tumskiego, a jednocześnie imponuje własną, dostojną skalą. Jest to budowla trójskrzydłowa, rozplanowana wokół wewnętrznego dziedzińca, z główną, reprezentacyjną fasadą skierowaną na zachód, ku Warcie. Jej centralnym punktem jest potężny, czterokolumnowy portyk w wielkim porządku, zwieńczony trójkątnym frontonem. Ten monumentalny motyw nadaje pałacowi charakterystyczny, niemal państwowy majestat. Elewacje są symetryczne, rytmicznie rozczłonkowane pilastrami i wysokimi, prostokątnymi oknami, co podkreśla ich klasycyzujący charakter. Całość nakryta jest mansardowym dachem, powszechnie stosowanym w architekturze pałacowej XVIII wieku. Mimo że budynek powstał w połowie XX wieku, jego architektura celowo "rozmawia" z dawnymi epokami, tworząc wrażenie historycznej ciągłości. Wnętrza pałacu są równie reprezentacyjne. Mieści się w nich między innymi okazała aula im. Arcybiskupa Antoniego Baraniaka, liczne gabinety urzędowe kurii metropolitalnej oraz prywatne apartamenty arcybiskupa. Pałac pełni zatem przede wszystkim funkcję administracyjnego serca archidiecezji, będąc miejscem pracy biskupów i ich współpracowników. To tutaj zapadają kluczowe decyzje dotyczące życia religijnego wielkopolskiego Kościoła. Przez swoje progi przewinęły się najważniejsze postaci powojennego Kościoła w Polsce, a wśród nich kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Tysiąclecia, oraz papież Jan Paweł II, który podczas swojej pielgrzymki w 1997 roku spotkał się tu z duchowieństwem
