Według tradycji w 1. połowie XVII wieku Cetnerowie wybudowali tu zamek. Autorzy Dziejów miejscowości… uważają ich obecność wówczas w Rachaniach za wątpliwą, rezydencjonalno-obronny zamek (z lochami) miałby powstać prawdopodobnie w XVI wieku z inicjatywy Rachańskich. W 2. połowie XVII wieku Rachanie należały do Czarnkowskich, w XVIII wieku do Rostkowskich, potem Rzeczyckich, wówczas wzniesiony nowy pałac (za Katalogiem Zabytków…, właściwie jest to dwór). W XIX wieku majątek był własnością Fredrów i Starzyńskich. Zamek został częściowo zburzony zapewne w 2. połowie XVIII wieku, ponownie w 1919.
Cały zespół usytuowany jest na rozległym, płaskim terenie, z gwałtownym spadkiem od wschodu. W XIX wieku założono tu park krajobrazowy, dziś znacznie zniszczony, zachowały się okazy lip i jesionów. Tuż przy wschodnim zboczu założenia usytuowana jest zachowana część dawnego budynku zamkowego, od zachodu dwór. Resztki murów obronnych, okalające założenie zamkowe od zachodu zostały rozebrane po 1919.
Z czasem XVI/XVII-wieczny zamek został gruntownie przebudowany. Zachowany budynek stanowi fragment niegdyś znacznie rozleglejszej budowli. Prawdopodobnie mieściła się tu kaplica, później (od 2. połowy XVIII wieku) użytkowana na cele świeckie, mieszkalne lub gospodarcze. Współcześnie w budynku ulokowano masarnię, potem zakład przetwórstwa rybnego. Frontem zwrócony jest on na wschód, murowany z cegły i otynkowany. Ma rzut prostokąta, zwężonego od północy, w części frontowej. Jest piętrowy, z parterową przybudówką od północy, przylegającą do węższej części, pochodzącą z 1953.
Elewacje mają podziały ramowe, obiega je profilowany gzyms podokapowy. Od północy i południa są analogiczne, trójkątne szczyty (od północy dwa – jeden nad węższą część budynku, drugi nad szerszą), zwieńczone wyodrębnionymi, także trójkątnymi, ogzymsowanymi przyczółkami z XVIII wieku. Poniżej są prostokątne otwory okienne w głębokich glifach, ze starymi, przewlekanymi kratami, może jeszcze XVII-wiecznymi. Otwory wejściowe zewnętrzne i wewnętrzne są prostokątne, w trzech stare żelazne drzwi z XVII - XVIII wieku, w tym jedne na piętrze z krzyżującymi się listwami. Pod tynkiem widoczne są ślady zamurowanych okien zakończonych półkoliście.
Obszerne piwnice budynku sklepione są kolebkowo. Na parterze i piętrze są po dwa pomieszczenia sklepione kolebkowo-krzyżowo. Ponadto na piętrze trzecie pomieszczenie ze sklepieniem kolebkowym, w którym zachował się marmurowy, ogzymsowany kominek z XVIII/XIX wieku. Klatka schodowa również sklepiona jest kolebkowo, także obecny strych, zapewne niegdyś trzecia kondygnacja budynku. Bezpośrednio na sklepieniu wsparty jest dwuspadowy dach.
Za: https://www.lubelskieklimaty.pl/atrakcje-turystyczne/palace/1056-rachanie-dawny-zamek-i-dwor.html
